Column

Óók onze olievrienden worden bedreigd

Ik wil nog even mijn punt van vorige week inwrijven, dat westerse leiders in hun paniek over de kalief c.s. feitelijk de rechtsstaat ontmantelen, te beginnen met de vrijheid van meningsuiting. Ik las sindsdien dat BBC radio 1 ter verantwoording is geroepen door de autoriteiten omdat die een te gezellig gesprek met een Britse jihadist in Syrië had uitgezonden. Hij had onder andere gezegd dat het daar „actually quite fun” was. Wat bezielt ze bij de overheid toch? Het lijkt mij belangrijk dat we kunnen kennis nemen van wat zich daar afspeelt, ook als de inhoud van de boodschap niet bevalt. Overigens was die jihadist zelf niet echt quite fun, want hij blies zich later op in Irak met acht politiemannen.

Dit terzijde. Ik was in Londen waar ik onder andere een briefing bijwoonde over geopolitieke trends in het Midden-Oosten. In de bibliotheek van een Royal Institute in zo’n mooi oud, wit gebouw aan Whitehall waar ik altijd al eens binnen had gewild. Alleen al die entourage, inclusief keurige heren en dames in grijs pak! De tijd staat er echt stil. Maar de briefing was ook zeer de moeite waard. Die trend was de kalief, en daarover waren de inleiders, hoogleraar Midden-Oosten-politiek Gareth Stansfield en ex-Labour-minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw eensgestemd zeer negatief. Of juist positief, gezien dan vanuit de kalief. Want zij zien hem voorlopig niet vertrekken.

Zijn onderneming wordt namelijk alleen maar sterker. Hij straalt succes uit, en dat is aantrekkelijk. Niet alleen voor buitenlandse jihadisten maar voor miljoenen gemarginaliseerde sunnieten in Irak en Syrië. Die vormen zijn fundament. Zijn ultrapuristische religieuze credo is heel moeilijk te bestrijden. Wie dat doet wordt immers direct naar het afvalligenkamp doorverwezen. We weten allemaal dankzij de boodschappen uit kaliefland hoe dat eindigt.

Niet alleen Irak en Syrië worden nu aangevreten, maar in feite is de hele Arabische regio kwetsbaar, was de analyse van Stansfield en Straw. Want overal wonen uitzichtloze sunnieten die door hun autoritaire regimes worden onderdrukt en vatbaar zijn voor een krachtige blijde boodschap. Ik wijs maar op de jongste toespraak van de kalief waarin hij oproept tot „vulkanen van jihad” tegen de regimes in Algerije, Egypte, Libië, Jemen en Saoedi-Arabië. Ja, ook onze olievrienden in de Golf lopen gevaar. Want die zijn afhankelijk van hun grote olie-inkomsten om hun oppositie af te kopen. En u weet, de olieprijzen zijn enorm gedaald de laatste tijd.

De Britse regering – maar lees: het Westen – stelt er te weinig tegenover. Geen inlevingsvermogen in wat zich daar afspeelt en bovendien niet bereid om geld uit te trekken voor defensie, buitenlandse politiek en hulp. Maar op een koopje is er geen uitstraling van macht en geen invloed.

Dit is heel in het kort hun sombere beeld. Ik kan het er niet mee oneens zijn.