Met wie kan Vladimir Poetin straks nog praten?

Poetin kreeg dit weekend de koude schouder toegekeerd tijdens de G20. Handen schudden bleek een gevoelig onderwerp en tijdens de lunch eindigde Poetin in zijn eentje.

Poetin (l) zit naast de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma tijdens de welkomstceremonie in Brisbane. Foto AFP

Het was een opmerkelijk weekend voor Vladimir Poetin, waarin zijn vroegtijdig vertrek van de G20 niet eens de meest opvallende gebeurtenis was. Zo maakte de Canadese premier Stephen Harper duidelijk niks te voelen voor diplomatieke plichtplegingen, toen de Russische president hem met een uitgestoken hand tegemoet liep. „Ik zal je de hand schudden, alleen heb ik maar één ding te zeggen: ga weg uit Oekraïne.”

Verstoorde relaties

Harper en Poetin waren dit weekend in de Australische stad Brisbane, voor het jaarlijkse topoverleg tussen de regeringsleiders van de twintig grootste economieën ter wereld. Het was de bedoeling dat de G20 zou gaan over maatregelen die de groei van de wereldeconomie stimuleren, en de aanpak van belastingontwijking door multinationals. Maar de economische onderwerpen werden verdrongen door de wereldpolitiek.

De terechtwijzing van de Canadese premier aan het begin van de G20-top was de opmaat naar een weekend waarin de inmenging van Rusland in het weer oplaaiende conflict in Oekraïne fel werd bekritiseerd door westerse regeringsleiders.

De Amerikaanse president Barack Obama sprak over de ‘Russische agressie in Oekraïne’. De voorzitter van de Europese Raad, Herman Van Rompuy, zei tijdens een persbriefing dat Rusland ‘de toestroom van wapens en troepen naar Oekraïne moet stoppen’ en de in Oekraïne aanwezige militairen ‘moet terugtrekken’. In een gezamenlijke verklaring stelden Japan, Australië en de Verenigde Staten dat zij zich verzetten tegen ‘de impliciete Russische annexatie van de Krim en de Russische acties die leiden tot de destabilisering van Oost-Oekraïne’.

De in Brisbane aanwezige Europese regeringsleiders overlegden gisteren apart met Obama over nieuwe economische sancties tegen Rusland. Poetin had voorafgaand aan de top gewaarschuwd dat nieuwe sancties de Europese economieën zullen treffen. „Sancties zullen tot schade leiden, maar de schade zal veel groter zijn als wij toestaan dat er een nieuw conflict op het Europese continent wordt gecreëerd en in stand wordt gehouden”, zei de Britse premier Cameron op een persconferentie.

Dat Poetin in Brisbane een koude ontvangst kreeg, was ook goed te zien tijdens de gezamenlijke lunch. Terwijl de andere regeringsleiders nog in groepjes met elkaar aan het praten waren, zat Poetin in zijn eentje aan een verder lege tafel. Hij schonk zichzelf maar een glas water in. En toen Poetin door de Australische premier Tony Abbott in het bijzijn van de media welkom werd geheten in het conferentiecentrum in Brisbane, was duidelijk te zien dat de twee elkaar opzettelijk niet aankeken. Een paar uur eerder was Poetin op het vliegveld begroet door een staatssecretaris, terwijl de andere regeringsleiders werden onthaald door de Australische gouverneur-generaal – de vertegenwoordiger van koningin Elizabeth.

Poetin was toe aan zijn rust

In de Australische kranten was er ook veel aandacht voor het feit dat er tijdens de G20 een aantal Russische marineschepen voor de kust van Australië dobberden. Toen er op zaterdag in de rivier die door het centrum van de stad stroomt luchtbellen werden gezien, speculeerden omstanders en de lokale pers over een Russische onderzeeër. Het bleek om de afwateringsinstallatie van een fabriek te gaan.

Het was opmerkelijk dat Poetin zaterdag al in zijn regeringsvliegtuig stapte voordat de G20 in Brisbane was afgelopen. Dat had niet te maken met de spanningen in Brisbane. Tegen de Russische staatstelevisie zei hij dat hij een paar uur slaap nodig had. Een woordvoerder liet voor Poetin weten hoe de Russische president op de reprimande van de Canadese premier Harper reageerde. „Wij zijn helemaal niet aanwezig in Oe-kraïne”, aldus Poetin.