‘Isis-Schweine raus’ klinkt het, maar niet harder dan 90 decibel

Hooligans in Hannover krijgen geen kans van de autoriteiten.

Zo’n tweeduizend Hooligans Gegen Salafisten waren zaterdag naar Hannover gereisd. Een grote politiemacht scheidde hen van antifascistische tegenbetogers. Foto EPA

Hij noemt zich Ben, niet zijn echte naam. En hij wil niet zeggen waar hij vandaan komt. Nu goed, uit Beieren, omdat je dat inderdaad kunt horen. Groot en joviaal staat hij, met zijn masker als een sjaaltje onder zijn kin naast het vrachtwagentje dat dient als geïmproviseerd podium.

Zaterdag in Hannover, bij de tweede grote betoging van de extreemrechtse beweging die zich Hooligans Gegen Salafisten (HoGeSa) noemt, voetbalvandalen tegen fundamentalistische moslims, doet Ben zijn best het negatieve beeld van deze groepering bij te stellen. „We zijn gewone burgers die in het midden van de samenleving staan en zich zorgen maken over de islamisering”, zegt hij. ‘Oeha! Oeha! Oeha!’ brullen even verderop zo’n tweeduizend mannenkelen. Naast Ben staat een magere jongen met een capuchon over zijn kaalgeschoren hoofd en een masker over zijn mond en neus, die het gesprek vastlegt met zijn smartphone.

Ben wil een paar dingen rechtzetten over de uit de hand gelopen eerste HoGeSa-demonstratie, een paar weken geleden in Keulen. Daarbij raakten vijftig agenten gewond. Een politiebus werd op zijn kop gezet. Het beeld van de betoging in Keulen, waar veertienhonderd politiemensen tot hun verbazing ineens met vijfduizend betogers werden geconfronteerd, is volgens Ben vertekend door de media. „Pas op het laatst gebeurde dat met dat busje. Maar dat was na provocaties door buitenlanders die de demonstranten uitscholden vanuit een flat naast de route.” Oké, geeft Ben toe, er waren ook uitzinnige hooligans te zien die racistische leuzen in de camera schreeuwden. „Maar dat was een stelletje mongolen die je nu eenmaal overal hebt.”

Na Keulen kondigde ‘HoGeSa’ aan te willen demonstreren in Berlijn of Hamburg. Op grond van de gewelddadigheden in Keulen concludeerde minister Thomas de Mazière (Binnenlandse Zaken, CDU) dat dit verboden moet worden omdat de organisatoren niet de bedoeling hadden een politieke bijeenkomst te organiseren maar alleen de openbare orde wilden verstoren. In Hannover bepaalde de rechter echter dat een verbod van de lokale politieautoriteiten in strijd was met artikel 8 van de grondwet die de vrijheid waarborgt om vreedzaam samen te komen.

Maar de rechter bepaalde ook de voorwaarden waaronder mocht worden gedemonstreerd. En die hebben velen zaterdag de lust om te demonstreren ontnomen. Een tocht door het centrum is verboden. Daarom staan de betogers hier nu achter het centraal station van Hannover, op het gure pleintje van het centrale busstation gevangen tussen dranghekken, als wilde dieren in de dierentuin. Opgehitst door het geluid even verderop van drieduizend antifascistische tegendemonstranten. Behalve duizenden agenten van de oproerpolitie staan op elke hoek waterwerpers, bereden politie, en motoragenten. In de lucht cirkelt een politiehelikopter. Er geldt een alcoholverbod, de populaire extreemrechtse band Kategorie C mag niet optreden, zelfs het vermogen van de geluidsinstallatie is beperkt tot 90 decibel.

Betogers worden gefouilleerd en onder begeleiding van gehelmde agenten van en naar het treinstation gebracht. En de organisatie is gewaarschuwd dat de politie meteen ingrijpt bij racistische, antisemitische of buitenlandervijandige slogans of spandoeken. ‘Isis-Schweine raus!’, scandeert de menigte met de gebalde rechtervuist.

Maar de stemming komt er onder deze omstandigheden niet echt in. Het verwachte aantal deelnemers van vijfduizend wordt bij lange na niet gehaald, waarschijnlijk ook omdat het begin van de bijeenkomst zaterdag plotseling door de autoriteiten met een uur werd vervroegd waardoor velen gedacht hebben te laat te zullen komen.

Televisiebeelden van hooligans herinnerden de Duitse samenleving met een schok aan de bruine rafelrand op de uiterst rechtse flank van het politieke spectrum. Ook was dit een nieuw verschijnsel: politieke voetbalvandalen die samenwerken.

Dat vindt ook Michael Höntsch (SPD), lid van het parlement van Neder-Saksen, die voor de gelegenheid gekleed in een leren jack 150 meter verwijderd van Ben achter de dranghekken naar de betoging staat te kijken.„Normaal gesproken bestrijden hooligans elkaar. Dat ze kennelijk goed georganiseerd samenwerken, is nieuw en verontrustend. Je kunt zien dat rechtse partijen als de [Nationaldemokratische Partei Deutschlands] NDP of Die Freiheit uit Beieren zeer verheugd zijn, want nu hebben ze een aanknopingspunt naar duizenden mensen”, zegt Höntsch. „Wat daaruit ontstaat, zal men nauwkeurig in de gaten moeten houden. Ik beschouw dit als brandgevaarlijk, want als je rondkijkt zie je hier ook volledig normale burgers rondlopen die onder valse voorwendselen gelijmd worden. Dat is een groot gevaar.”