Hiddink bepaalt nu hoe verder met Hiddink

Na de 6-0 tegen Letland heeft bondscoach Guus Hiddink de regie in handen. Over zijn toekomst liet hij zich dubbelzinnig uit. Hoe nu verder? „Ik ben in dienst van de KNVB.”

Arjen Robben (links) na zijn eerste goal, de tweede voor Oranje tegen Letland.Bondscoach Guus Hiddink steekt zijn duimen op. Naast hem assistentenDanny Blind (links) enRuud van Nistelrooy. Foto Robin Utrecht

Arjen Robben, als man met het meeste recht van spreken bij Oranje, bracht afgelopen week zijn ergernis over de verdedigende fouten tegen Mexico (3-2 nederlaag) onder woorden die je niet vaak hoort uit de mond van een voetbalprof. Hij noemde man en paard, Jetro Willems en Daley Blind in dit geval, en dat was bijzonder in een wereld waar voorzichtig opereren in media-uitingen gangbaar is. Hij sprak uit zijn hart.

Toch ontzag hij Hiddink in zijn door adrenaline gepeperde analyse afgelopen woensdag. Of wist hij toen al meer over Hiddinks toekomst als bondscoach, eindig of juist niet? Keek hij al verder vooruit, in de wetenschap dat de coach twijfelt over zijn toekomst?

Robbens appèl aan de jonge spelers was gericht op de lange termijn, want Letland achtte hijzelf te marginaal ook maar even een probleem te vormen. Gelijk kreeg hij. Met de 6-0 van gisteravond deed Oranje, met uitblinker als altijd Robben, wat het moest doen om niet verder te verschrompelen als voetbalgrootmacht, maar van herwonnen grandeur kan tegen een dergelijke tegenstander geen sprake zijn.

Pas na de wedstrijd werd Robben gisteren onkarakteristiek dubbelzinnig. Gevraagd of hij denkt dat Hiddink in maart ook nog op de bank zit als Oranje weer voor het eerst speelt, liet Robben licht schijnen in zijn normaal gesproken waterdichte betoog. „Moeilijk in te schatten”, zie hij bij de NOS. „Ik kan niet in zijn hoofd kijken. Voor mij kan het beide kanten op. Ik wil het graag afmaken met z’n allen.”

En zo werd het vraagteken boven Hiddink levensgroot. De bondscoach kan door na de overwinning op Letland die hij als voorwaarde had gesteld voor zijn aanblijven. Kán door. Maar moet hij het ook doen? Wil hij het? De voordeur staat nu voor hem open om met enigszins opgeheven hoofd te vertrekken, of door te schuiven naar een rol op de achtergrond. Veel wijst daarop. „Ik ben in dienst van de KNVB”, zei Hiddink bij de NOS. „Jullie zijn allemaal lekker aan het speculeren, ik wil er niets over zeggen.”

Met verbale manoeuvres creëerde hij gisteravond voldoende ruimte voor zichzelf om zich de komende dagen dan wel weken te beraden over zijn toekomst. Waarschijnlijker is dat hij het allang besloten heeft. „Ik ga rustig de komende weken in”, zei hij later op de persconferentie. „Ik wil nu ook niet verder speculeren over andere zaken dan vandaag en het korte verleden.” Cryptisch als zo vaak. Waarover zou hij dan moeten speculeren? „Niet over mijn toekomst.”

Hiddink bepaalt nu hoe verder met Hiddink. In die zin heeft hij eindelijk de regie in handen in deze tweede termijn als bondscoach waar hem zo vaak zo veel door de vingers glipte. Er is best iets om je als trainer van het Nederlands elftal in het voorjaar op te verheugen: de terugkeer van Kevin Strootman als sleutelspeler op het middenveld, Daley Blind kan dan weer naar linksachter en zo ziet het gesternte, met het EK-kwalificatieduel thuis tegen Turkije op 28 maart als eerste krachtmeting, er niet slecht uit.

Bittere smaak

Maar ook nu een winter van onvrede is afgewend, blijft de bittere smaak van de wanprestaties in de afgelopen maanden. Die zijn niet vergeten, zeker niet door Robben. Hij speelde met het lot van Hiddink in handen meesterlijk, gretig en vol overgave en dat alles werd uitgedrukt in twee goals, een assist en voortdurende dreiging. Je kon er een steunbetuiging in lezen aan de geplaagde 68-jarige coach, maar voor de hand liggender is dat zijn dadendrang voortkomt uit puur en begrijpelijk eigenbelang: het EK staat op het spel. Grote voetballers, met mogelijk hun laatste grote toernooi in de waagschaal, zijn tot grote dingen in staat.

Maar ze eisen ook veel van hun trainers. Robben en Robin van Persie werken in hun dagelijks leven met de bezielende topcoaches Pep Guardiola (Bayern München) en Louis van Gaal (Manchester United), meesters van de methodische en minutieuze aanpak. Robben vindt met zijn gedrevenheid in Guardiola zijn gelijke, waar Van Persie en Van Gaal vooral eerzucht als gemene deler hebben. En dan kom je dus, om de zoveel weken, bij Oranje tezamen in het winderige Katwijk, met jonge spelers die duidelijk stuctuur en visie verlangen van een bondscoach die juist van intuïtief management zijn handelsmerk heeft gemaakt. Die bovendien hoe dan ook beschadigd is, als coach die bungelde en daarnaast of daardoor steeds meer een sleetse, bedaagde indruk maakte.

Daar waar internationals in het verleden nogal eens verlangden naar een ‘bezigheidstherapeut’ bij Oranje, is de huidige generatie gewend aan een topsportomgeving van totale planning én bescherming. Met het aftesten en afbranden van enkele (jonge) verdedigers heeft Hiddink zijn eigen keuzes steeds vergoelijkt, maar of zijn band met zijn spelers daar sterker door is geworden? Met gepast gevoel voor de gelegenheid, het was tenslotte maar een thuisduel tegen een onthutsend zwak Letland, vervielen de spelers gisteravond niet in een pathetische omhelzing van de bondscoach bij een doelpunt. Speelden ze gisteren voor hem? Hiddink zelf zag het niet zo. „Er is er niet één die we hebben moeten duwen. Het zou ook te gek zijn als dat voor Oranje zou moeten.”

Zakelijk en soeverein, ongevoelig voor de vreemde lading die de wedstrijd mee had gekregen door Hiddinks ultimatum, voetbalde Oranje zich via Van Persie, zijn 49ste goal in Oranje, naar een vroege voorsprong. Dat was een breuk met het symptomatisch vroeg op achterstand komen, het wrekende fenomeen dat Hiddink in zijn oppervlakkige analyses steeds aandroeg als oorzaak voor zijn falen, terwijl dat er eerder een gevolg van is.

Wellicht is de kater van het najaar weggespoeld met de zege op Letland. Hoe dan ook gaat het speculeren over Hiddinks toekomst onverminderd door. Zelfs na een 6-0 tegen Letland.