Auteursrecht op dagboek Anne Frank blijft nog jaren intact

Dagboeken van Anne Frank. Foto ANP/Ben Hansen

De rechten op het dagboek van Anne Frank verlopen niet op 1 januari 2016, maar vele jaren later. Dat stelt het Anne Frank Fonds vandaag in NRC Handelsblad.

Het Fonds is universeel erfgenaam van Annes vader Otto Frank en bezit de rechten op het dagboek. Zonder de bescherming van het auteursrecht zou Annes dagboek, waarvan wereldwijd miljoenen exemplaren zijn verkocht, door iedere uitgever naar believen kunnen worden gepubliceerd.

Complexe wordingsgeschiedenis

De Nederlandse advocaat van het in Basel gevestigde Fonds, Kamiel Koelman, zet uiteen waarom de algemene Nederlandse regel – het auteursrecht vervalt zeventig jaar na de dood van de auteur – niet opgaat voor de teksten van Anne Frank, die in 1945 in concentratiekamp Bergen-Belsen stierf. Dat is onder meer, zegt Koelman, omdat Annes vader voor het auteursrecht als ‘bewerker’ en ‘co-auteur’ van de eerste publicatie van Het Achterhuis (1947) heeft te gelden. De complexe wordingsgeschiedenis van het dagboek en de verschillende edities die ervan zijn gepubliceerd spelen daarbij een rol.

Een andere reden is dat de onbewerkte, oorspronkelijke versies van de dagboeken pas in 1986 voor het eerst zijn gepubliceerd. Voor zulke postuum uitgegeven werken uit die tijd (van vóór een wetswijziging eind 1995) gelden uitzonderingen, die bepalen dat het auteursrecht is beschermd vanaf het jaar van de eerste publicatie tot vijftig jaren daarna. De bevindingen van Koelman worden tegenover NRC Handelsblad bevestigd door professor Willem Grosheide van de Universiteit Utrecht, een autoriteit op dit gebied. Volgens hem wil het Fonds “het misverstand over de duur van de bescherming wegnemen” om “piraten” af te schrikken en rechtszaken te voorkomen.

Vanavond wordt op NPO 2 vanaf 20.25 uur de reportage Annes erfenis uitgezonden. Hierin komen onder meer Yves Kugelman, bestuurslid van het Anne Frank Fonds, Mai Spijkers, uitgever van het Verzameld Werk van Anne Frank en Melissa Müller, biografe van Anne Frank aan het woord.

Op deze pagina geeft het Anne Frank Fonds tekst en uitleg en beantwoordt veelgestelde vragen.

Lees nu in NRC Handelsblad of online (€): ‘Annes erfenis is langer beschermd’