Anand verwachtte geen cadeautje van Carlsen

Regerend wereldkampioen Magnus Carlsen beging in de zesde partij van de WK-match in Sotsji tegen Anand een geweldige blunder, maar de Noor kwam er tot zijn eigen verbazing mee weg.

Door een overwinning op Anand, afgelopen zaterdag in de zesde partij van hun WK-match, staat Magnus Carlsen nu met 3,5-2,5 voor, maar bijna was hem iets verschrikkelijks overkomen.

In twee minuten speelde zich in die partij een schokkend drama af. Carlsen stond goed. Misschien nog niet gewonnen, maar het was wel een kolfje naar zijn hand; een eindspel waarin hij de druk rustig kon vergroten, omdat Anand niets actiefs kon ondernemen.

Toen maakte Carlsen achteloos een verschrikkelijke fout. Hij zag het meteen toen hij zijn zet had uitgevoerd en voelde toen, zoals hij later op de persconferentie zei, complete paniek. Plotseling kon Anand twee pionnen winnen en zijn beroerde stelling veranderen in een stelling die vrijwel gewonnen was.

Anand had ruim bedenktijd, bijna drie kwartier. De goede zet was niet moeilijk te vinden. Sergei Karjakin, die in de zaal zat, twitterde later dat hij het wel uit had willen schreeuwen: „Paard e5!!” Anand dacht slechts één minuut na en deed iets anders. Het moet voor Carlsen een vreselijke minuut zijn geweest. Had Anand niets aan hem gezien?

Anatoli Karpov, die tegen Garri Kasparov vijf matches om het wereldkampioenschap speelde, zei eens dat hij daardoor Kasparov zo goed kende dat hij kon ruiken hoe die zich voelde. Hij bedoelde het letterlijk.

Anand is nog niet zover met Carlsen, maar toch was het vreemd dat hij in die minuut niets vreemds aan zijn ontredderde tegenstander had opgemerkt. Het komt misschien doordat Carlsen aan het bord vaak de meest vreemde houdingen aanneemt. Anand moet zich ooit hebben voorgenomen niet op Carlsens bizarre lichaamstaal te letten, om niet uit zijn evenwicht te raken.

Toen het eenmaal te laat was zag ook hij vrijwel onmiddellijk dat hij een gouden kans had gemist. Op de persconferentie vroeg iemand of dat besef van invloed was geweest op de rest van zijn spel, en Anand antwoordde dat het best mogelijk was, gezien de zwakke manier waarop hij zich later in de partij verdedigde.

Carlsen zei na zijn overwinning dat hij een geweldig gevoel van opluchting had en dat een schaker maar zelden zoveel geluk krijgt toegeworpen als hij in deze partij. Anand verklaarde zijn misser zo: „Als je niet verwacht een cadeau te krijgen, pak je het vaak ook niet.”

Je kunt er tegen inbrengen dat iemand met veel zelfvertrouwen misschien ook geen geschenk verwacht, maar er toch altijd alert op zal zijn. Toen Anand vorig jaar in India tegen Carlsen om het wereldkampioenschap speelde, ontbrak het hem duidelijk aan dat zelfvertrouwen en nu zijn daar ook weer tekenen van.

Vrijdag had Anand in de vijfde partij een voordelige stelling te vroeg in remise laten verzanden doordat hij niet echt in zijn winstkansen geloofde, en de zesde partij van zaterdag had hij van het begin af onnodig timide opgezet.

Vandaag begint de tweede helft van de match. Carlsen heeft weer wit en Anand is geestelijk zwaargewond.

Carlsen - Anand, zesde partij

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 a6 5. c4 Pf6 6. Pc3 Lb4 7. Dd3 Pc6 Dit leidt tot een simpele stelling waarin zwart slechter staat. 8. Pxc6 dxc6 9. Dxd8+ Kxd8 10. e5 Pd7 11. Lf4 Zowel Kasparov als Kramnik lieten weten dat ze dit vroeger bestudeerd hadden en dat het slecht was voor zwart. 11...Lxc3+ 12. bxc3 Kc7 13. h4 b6 14. h5 h6 15. 0-0-0 Lb7 16. Td3 c5 17. Tg3 Tag8 18. Ld3 Pf8 19. Le3 g6 20. hxg6 Pxg6 21. Th5 Lc6 22. Lc2 Kb7 23. Tg4 a5 24. Ld1 Td8 25. Lc2 Tdg8 26. Kd2 Wit stond beter, maar dit is een blunder.

Zie diagram.

Zwart kon toeslaan met 26...Pxe5 27. Txg8 Pxc4+ 28. Kd3 Pb2+ 39. Ke2 Txg8, met groot voordeel. 26...a4 Hij mist zijn kans. 27. Ke2 a3 28. f3 Td8 29. Ke1 Td7 30. Lc1 Ta8 31. Ke2 La4 32. Le4+ Lc6 Zwarts beste kans was het kwaliteitsoffer 32...Ka7 33. Lxa8 Kxa8. „Makkelijk praten als je met een glas wijn voor het scherm zit”, twitterde Nigel Short tijdens de partij. 33. Lxg6 fxg6 34. Txg6 La4 35. Txe6 Td1 36. Lxa3 Ta1 37. Ke3 Lc2 38. Te7+ Zwart gaf op.