Ren, Boeddha, ren

Loop als een lama. Oortjes uit en tel je ademhaling.

Foto AP/Ahn Young-joon

De meeste lopers denken er niet bij na. Die schieten de schoenen aan, pluggen een lekkere beat in en weg zijn ze. Half uurtje zweten. Snel douchen. Even een oerkreet. En weer verder. Sakyong Mipham (52) doet het anders. Hij loopt niet op muziek, zijn beat is zijn ademhaling. Hij voelt hoe die zijn neusharen heen en weer doet waaien. Proeft met zijn tong de volgende verse hap lucht. Zorgt dat hij precies op het voorste kussen van zijn voet landt, net onder zijn tweede teen.

Zo temt hij wat hij ‘het wilde paard’ noemt ‘dat er als een dolle vandoor wil’: iedereen die weleens hardgelopen heeft kent het wel, de neiging om tijdens het lopen aan honderd dingen te denken, behalve aan hardlopen. Aan nog te beantwoorden werkmail, aan de belangrijke presentatie van morgen. Nee, als Mipham loopt, dan loopt hij.

Het boek dat hij erover schreef, Running Buddha, is populair in de hardloopwereld. Het tijdschrift Runner’s World besteedde er afgelopen maand uitgebreid aandacht aan, er zijn loopgroepjes die op de manier van Mipham trainen en wereldkampioenen laten zich erdoor beïnvloeden.

Minder praten, minder denken, meer lopen. Het komt uit Tibet. Want Mipham is een lama – hij wordt beschouwd als de wedergeboorte van Mipham de Grote (1846-1912), een legendarische meditatiemeester. Mipham zelf is spiritueel leider van Shambhala, een internationaal netwerk van boeddhistische meditatiecentra.

Boeddhisten keken ook op toen ze hoorden dat de meditatiemeester zich kapot aan het trainen was in een kort broekje en een bezweet hemdje om een marathon af te leggen. Hij liep er inmiddels negen, de snelste in 3 uur 5 minuten (dat is snel, zeker voor een vijftiger).

Onlangs leidde hij een meditatiesessie met honderden belangstellenden in het Tropeninstituut in Amsterdam – sommigen raakten zo ontspannen dat ze in slaap vielen. „Ik gebruik dezelfde meditatietechnieken tijdens het hardlopen”, vertelt Mipham even later, in goudkleurig Tibetaans gewaad. „Het gaat er bij hardlopen en mediteren om dat je even in het nu bent en je niet laat afleiden door de toekomst of het verleden.”

En dat is steeds moeilijker, volgens Mipham. Tv kijken doen we met een laptop op schoot, bellen doen we tijdens het autorijden, of andersom, en een gesprek in een café voeren we met een knipperend mobieltje op tafel. „In onze moderne cultuur is meer snelheid, meer stress. We doen eigenlijk nooit iets volledig”, zegt Mipham. „Volgens mij is het gezond om af en toe alleen even met je lichaam bezig te zijn. Hardlopen leent zich daar uitstekend voor.”

Zijn boek is bedoeld voor mensen die mediteren en het hardlopen willen proberen, en voor lopers die meditatietechnieken willen gebruiken om beter te lopen. Dat laatste lukt beter dan het eerste, zegt Mipham. „Het is makkelijker om mensen aan het mediteren te krijgen dan mediteerders aan het rennen.”

Hoe loop je als Mipham? Bijvoorbeeld door tijdens trainingen alleen bezig te zijn met ademhaling en lichaamshouding. Geen sporthorloges of gesprekken met andere lopers – „verdoving”, volgens Mipham. Klinkt saai? „Dat is het ook, maar daar wordt je mentaal ijzersterk van. Als je het lang genoeg probeert, krijg je vanzelf een gevoel van rust tijdens je loop. Als je thuiskomt ben je niet met andere dingen bezig geweest en ben je een stuk minder gestresst.”

Makkelijk is het niet. De hersenen reageren op alles wat voorbij komt. Een auto die toetert, een fietser die langs snelt. En op dingen die die dag zijn gebeurd, op het werk bijvoorbeeld. Maar wie probeert te lopen zonder aan andere dingen te denken wordt er snel handiger in, zegt Mipham „Je leven gebeurt nu, niet in de toekomst. Al is het maar voor een half uurtje.”