Column

Knecht

Nog even los van de kleur, waar iedereen al lang en breed zijn mening over heeft gegeven en nog aan het geven is, kunnen we het ook nog wel even hebben over de functieomschrijving van de al dan niet zwarte Piet.

Piet is een knecht, als in ‘zijn knecht staat te lachen’. Doet er niet toe dat de hoofdpiet inmiddels meer iets heeft van een geriatrisch verpleegkundige.

Het woord knecht is in ongenade geraakt, begrijpelijk ook wel, want het klinkt als ‘geknecht’. In het Engels is hetzelfde woord geëvolueerd tot ‘knight’, ridder dus – het had twee kanten op kunnen gaan, maar bij ons is het negatief geworden.

Om ‘knecht’ te vermijden zijn er zo veel verschillende namen voor ondergeschikte functies.

De personal assistant (de PA, beter nog), de tandartsassistente, de hulp in de huishouding, de oppas, de oversteekmoeder: iedereen z’n eigen functie.

Dat komt minder hiërarchisch over, maar iedereen weet natuurlijk dat als dokter Van Velze zegt: „Anja, even de status van mijnheer de Bruin, graag”, dat Anja dat dan gewoon moet doen.

Het doet denken aan de discussie in de jaren zeventig, over hoe vrouwen moesten worden aangeduid.

Als vrouw was je altijd mejuffrouw of mevrouw, afhankelijk van of je getrouwd was. Maar wat deed dat er eigenlijk toe?

In Amerika vonden ze een derde aanduiding uit, namelijk ‘Ms’ (in plaats van mrs of miss, voor als je wilde dat mensen niet konden zien of je getrouwd was).

Dit is een totale mislukking gebleken.

Er is wel eens onderzoek gedaan naar wat mensen vonden van vrouwen die zichzelf aanduidden als Ms, nou, dat waren feministes van het ergste soort en waarschijnlijk nog lesbisch ook.

In Nederland is het handiger opgelost: alle vrouwen werden mevrouw, of ze nou getrouwd waren of niet.

Eerst kun je denken: wat jammer dat we allemaal geschaard worden onder het juk van het huwelijk, worden we zo niet te veel geknecht? Maar nee: inmiddels denken we bij ‘mevrouw’ niet eens meer aan het huwelijk.

En hier dient zich meteen de oplossing voor het knechtprobleem aan.

We moeten gewoon iederéén weer knecht gaan noemen.

De personal assistant wordt de agendaknecht. En zo krijgen we ook de tandartsknecht, de doktersknecht, de kinderknecht, de oversteekknecht en de schoonmaakknecht.

Volgens die redenering wordt Mark Rutte de hoofdknecht.