Emigreer niet voor het geld naar Duitsland

Wij overwegen om met ons gezin te emigreren naar Duitsland. Waar moeten we op letten? En hoe krijgen we een goed overzicht van alle (financiële) consequenties?

Al decennia zorgen huizenprijzen dat Nederlanders en Duitsers naar elkaars landen emigreren. Vijfendertig jaar geleden stortten Duitsers zich op ons toen spotgoedkope onroerend goed. Maar na de belastingherziening van 2001 trokken juist veel Nederlanders naar Duitsland. Ooit lagen de huizenprijzen er 30 tot 50 procent lager. Terwijl je, als je hier inkomen hebt, toch de hypotheekrente op je Duitse huis fiscaal kan aftrekken als ‘binnenlands belastingplichtige’. Verder kun je in Duitsland goedkoper autorijden en voordeliger hypothecair lenen. Daarom zijn in grensstreken als Gildehaus, Gangelt, Tuddern en Waldfeucht Nederlandse enclaves ontstaan.

Die Duitse medaille heeft een keerzijde. Zo val je na emigratie – al woon je drie meter van de grens – onder een ander juridisch, sociaal verzekerings- en fiscaal stelsel, met andere verplichtingen en mogelijkheden. Een goede voorbereiding op woningaankoop of -bouw is essentieel. De overdrachtsbelasting ligt tussen de 3,5 en 6,5 procent, afhankelijk van de deelstaat. De makelaar kost je 3 tot zelfs 6 procent, exclusief 19 procent btw. Overigens mag in Duitsland iedereen zich makelaar noemen. Je loopt daardoor het risico dat een dienstverlener niet eerlijk of deskundig is. Wees gewaarschuwd door je vooraf goed in te lezen. Bijvoorbeeld in het net herziene naslagwerk Wonen en kopen in Duitsland van uitgeverij Guidelines. Ook googelen op duitsland+belastingen helpt.

Deze kennis beschermt je niet tegen alles. Zo heerst nu onrust onder gepensioneerde Nederduitsers door de aanpassing van het Nederlands-Duitse belastingverdrag per 2016. Als je meer dan 15.000 euro ontvangt aan pensioenuitkeringen (het totaal van fondsuitkeringen, lijfrentes, AOW, Anw, WW, WAO, WIA, WaJong en/of WAZ), dan wordt dat pensioen, na een overgangsperiode, volledig belast in Nederland. Een pensioeninkomen van 75.000 euro kan je in 2021 zo’n 18.000 euro meer kosten dan nu.

Ook taal en cultuur kunnen je opbreken, tenzij je in zo’n Hollandse enclave neerstrijkt. Maar dan hoor je nergens bij, en het eindeloos heen en weer karren naar Nederland maakt moe. Emigreren naar Duitsland kun je dus beter niet puur doen voor het geld. Het slaagt pas als alle leden van je huishouding zich graag overgeven aan de Duitse taal, cultuur en regels. Pas dan creëer je een stabiel, nieuw thuis, ongeacht belastingverdragen, huizenprijzen en emigratiemodes.