Crimefighter pakt nu zelf FIFA aan

De Amerikaanse jurist Garcia zoekt de confrontatie met collega-commissielid Eckert. Wat drijft hem?

Michael Garcia (links) en Hans-Joachim Eckert bij het kantoor van wereldvoetbalbond FIFA in Zürich, eind juli. De twee hebben nu een conflict over het onderzoek naar de toewijzing van de WK’s in 2018 en 2022. Foto AFP

Van de interessante dynamiek tussen Hans-Joachim Eckert en Michael Garcia werd vorige week al gewag gemaakt in The New York Times. Het prominente duo uit FIFA’s ethische commissie zou in september van dit jaar onvruchtbare dagen met elkaar hebben doorgebracht op een kantoor van Garcia’s werkgever Kirkland & Ellis in München, bleek uit een reconstructie. Eindeloze deliberaties, met tussenkomst van een tolk, leidden uiteindelijk niet tot een gulden middenweg. Het onderzoek dat de één had gedaan mocht van de ander niet openbaar worden gemaakt in verband met de FIFA-statuten.

Het bleek de opmaat naar een opzienbarend conflict, zo weten we sinds donderdag. Inmiddels zijn Eckert en Garcia bekend als de twee FIFA-functionarissen die nog net niet rollend over straat gingen na de publicatie van een veelbekritiseerd rapport van de ethische commissie. Met Eckert als de man die op basis van Garcia’s onderzoek een 42-pagina tellend document opstelde waaruit moest blijken dat er rond de toewijzing van de wereldkampioenschappen voetbal aan Rusland (2018) en Qatar (2022) wel gesjoemeld is, maar niet zoveel dat de procedure overnieuw moet. En Garcia als zijn opponent die in opdracht van de FIFA een onderzoek leidde en nu plots gezien wordt als de man die het opneemt tegen de voetbalbond met het enorme imagoprobleem.

Wie is Michael J. Garcia? Hij maakte carrière in anti-terrorismezaken tegen daders van de aanslagen op het World Trade Center in 1993 en op ambassades in Oost-Afrika in 1998. Hij deed later, als openbaar aanklager in New York, vele geruchtmakende zaken. Een man van de headlines, die thans een goedbetaalde baan heeft in de private sector. Garcia speelde als hoofdaanklager in het zuidelijke district van New York een grote rol bij de neergang van gouverneur Eliot Spitzer, die aftrad toen bleek dat hij klant was bij een exclusieve escortservice. De Republikein Garcia trof daarbij wel het verwijt dat hij er op uit was geweest om de carrière van de Democratische politicus te breken.

Garcia is een crimefighter die niet zachtzinnig te werk gaat. De intriges bij de FIFA kostten hem al bijna eens zijn ambt als voorzitter van ethische commissie en leider in het onderzoek naar de toewijzing van de WK’s. Hij wekte irritatie door onaangekondigd bij het hoofdkantoor in Zürich tot ondervraging van bestuursleden over te gaan. Verschillende leden van het uitvoerende comité, het 24-koppige dagelijks bestuur van de FIFA, zouden hem hebben willen ‘lozen’, zo meldde de Engelse krant The Guardian in maart dit jaar. Dat verhaal is bevestigd door Jim Boyce, de Britse vice-president van de FIFA. Maar zover kwam het niet. „Als dat was gebeurd had ik, en velen met mij, mijn positie heroverwogen”, zei Boyce.

Steekspel

Opvallend is dat Garcia als onderzoeksleider niet zelf de omstandigheden rond het Russische bid heeft kunnen onderzoeken, met Qatar toch het meest cruciale land van de negen kandidaten die in de race waren voor een WK. Dit is gevolg van een diplomatiek steekspel waar Garcia in verwikkeld is geraakt. Rusland vaardigde in april 2013 een inreisverbod uit tegen onder meer Garcia, die als aanklager betrokken was bij de vervolging van de beruchte Russische wapenhandelaar Viktor Bout. Overduidelijk een tegenmaatregel nadat de VS de toegang tot het land had ontzegd aan verschillende Russische functionarissen die betrokken waren bij de dood van de Russische advocaat Sergei Magnitsky.

De compromisloze Garcia wordt nu gezien als de belangrijkste troef in de strijd tegen corruptie in de kringen rond de FIFA en de gesloten bestuurscultuur bij de wereldvoetbalbond. Garcia heeft gezegd dat hij naar de beroepscommissie van de FIFA stapt, ongetwijfeld in een poging om publicatie van zijn rapport af te dwingen. Maar is zijn conflict met Eckert niet gewoon een egostrijd? Mark Pieth, voormalig hoofd van de commissie die in opdracht van de FIFA een hervormingsrapport schreef, zei in The New York Times dat de twee „een spel” spelen. „Garcia schreef het rapport en wil dat publiceren. Maar Eckert zit in de positie dat hij alleen naar buiten kan brengen wat hij geloofwaardig acht, waar hij zelf achter staat.”

Eckert heeft de schijn tegen. Hij vervult in het verhaal de rol van lakei van de almachtige heerser Sepp Blatter. Dat Eckert een gezaghebbend Duits rechter is, wordt snel vergeten. Hij zei tegen verschillende persbureaus dat hij de kritiek van Garcia niet begrijpt en snel met hem om tafel wil. Net als toen in München. Wordt vervolgd.