Column

Ziehier de tragiek van de PvdA in een notendop

Ilja Leonard Pfeiffer las een nota van een PvdA-commissie. Opeens weet hij waar politiek goed voor is: ‘Verzinnen en aan de man brengen van beleid.’

Het lijkt een bericht van de satirische nieuwssite De Speld. Maar de realiteit heeft bij tijd en wijle de neiging elke vorm van satire in absurditeit te overtreffen.

Het gaat niet goed met de PvdA. Daarom heeft de partij een werkgroep ingesteld om uit te zoeken hoe het beter kan. Ik laat nu even een betekenisvolle stilte vallen, voordat ik onthul wat de naam is van die commissie. Want je zult het niet geloven. Die werkgroep heet ‘Commissie Einde aan de Machteloze Politiek.’

Dat schept al meteen vertrouwen. Kennelijk wordt de hele politiek van de PvdA tot nu toe, inclusief haar deelname aan de huidige regering, in haar eigen ogen gekenmerkt door machteloosheid. Ze zitten maar een beetje kansloos te prutsen, daar op het regeringspluche. Ze regeren nog geen deuk in een pakje boter. Vind je het gek dat de partij keldert in de peilingen?

Maar aan die wanvertoning van machteloosheid komt nu dus een einde. Gisteren presenteerde de commissie haar rapport. In het voorwoord worden twee bikkelharde uitgangspunten geformuleerd. ‘Niet amendeerbaar’ staat daar heel stoer boven. Ze zijn het citeren waard. Het eerste is: ‘De waarden moeten leidend zijn in het politieke handelen, anders zijn ze waardeloos.’ Zowaar een poëtische woordspeling, waardeloze waarden, een heus oxymoron. Maar wat staat er nou eigenlijk? Als je een idee hebt hoe het moet, dan moet je daar wel naar handelen, want anders heb je er niets aan. Ja, inderdaad. De tragiek van de PvdA in een notendop.

Het tweede uitgangspunt is: ‘De middelen die worden ingezet om de idealen te verwezenlijken, moeten passen bij de idealen.’ Dus dat je niet denkt dat je inkomensnivellering kunt afdwingen met het bombarderen van villawijken. Of dat je een sociaal beleid kunt voeren door samen te werken met de VVD.

Het grote probleem van de PvdA is volgens het rapport dat de partij wordt gezien als een bestuurderspartij en wordt vereenzelvigd met de staat. ‘Politiek lijkt zo gereduceerd tot het verzinnen en aan de man brengen van beleid.’ Dat is een drama, volgens de commissie.

Het kan aan mij liggen, maar ik vind het verzinnen en aan de man brengen van beleid eigenlijk een tamelijk adequate definitie van politiek. Wat zou de politiek anders moeten doen?

Ik zou het nog sterker durven te stellen. Was het maar waar! Wat in het rapport wordt beschreven als een onwenselijke situatie, zou het ideaal moeten zijn.

Het probleem van de PvdA en van de politiek in het algemeen is dat ze bij voortduring met van alles bezig zijn, zoals sidderen voor de peilingen en reageren op de waan van de dag, en dat ze helemaal niet meer aan beleid toekomen.

Verzonnen ze maar eens beleid. Dát zou mijn aanbeveling zijn.