Kometenlander Philae in problemen

Philae Na een goede landing mislukte de verankering van de sonde. Gebrek aan stroom kan verder onderzoek bemoeilijken.

Kometenlander Philae is op ongeveer een kilometer van de beoogde landingsplek op komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko terechtgekomen. Dat hebben wetenschappers van het Europese ruimteagentschap ESA donderdagmiddag tijdens een persbijeenkomst in Darmstadt bekendgemaakt. Een kilometer is ongeveer een kwart van de lengte van de komeet.

De eerste touchdown van Philae was in het hart van het vlakke gebied ‘Agilkia’. Maar de verankering mislukte: zowel de stuwraket op het toestel als de harpoenen die zich in de komeet moesten boren, weigerden dienst. Hierdoor kaatste de sonde terug en kwam na een tweede sprongetje een eind verderop tot stilstand.

1Hoe gaat het nu met Philae?

Philae bevindt zich waarschijnlijk in gebied 'B', dat vooraf ook voor de landing in aanmerking kwam. Onderzoekers proberen nu de exacte landingsplek te achterhalen met behulp van beelden die door Rosetta worden gemaakt.

Onzeker is ook hoe Philae erbij staat. Panoramafoto’s van vlak na aankomst lijken erop te wijzen dat hij op z’n kant ligt, met één van z’n drie poten omhoog. Op de foto’s is namelijk geen horizon te bekennen. Wel is op één ervan de donkere hemel boven de sonde te zien.

2Hoe moet het nu verder?

De zonnepanelen van Philae vangen maar weinig zonlicht op, waardoor er straks vier keer zo weinig stroom beschikbaar is als waarop was gehoopt. De accu’s van Philae raken zaterdag leeg. Daarna komt het onderzoek op een laag pitje te staan, tenzij de sonde zich nog in een iets andere stand laat manoeuvreren. De ESA heeft het geplande meetprogramma inmiddels aangepast en onder meer de temperatuurmetingen met sensoren in de harpoenpunten geschrapt.

Of de uitgestelde boring in het oppervlak van de komeet alsnog kan plaatsvinden wordt nog onderzocht. De ESA vreest dat Philae bij een boorpoging kantelt of zichzelf van het komeetoppervlak duwt, omdat de sonde niet is verankerd en schuin staat. De boring afblazen zou een grote tegenvaller zijn: het opsporen van organische moleculen in het materiaal van komeet ‘67P’ werd tijdens de persconferentie door hoofdwetenschapper Jean-Pierre Bibring betiteld als ‘cruciaal voor het wetenschappelijke doel van de missie’.

3Is er ook goed nieuws?

De radioverbinding tussen Philae en Rosetta is stabiel. Alle meetgegevens worden dus volgens plan overgezonden naar de aarde. En Philae’s ongeplande stuiteractie heeft zelfs een ontdekking opgeleverd: het terrein van landingsplek Agilkia, dat er zacht en stoffig uitziet, is veel harder dan het lijkt.