Handen en vingers dansen liefdesscènes

Internationaal succes, nu in Nederland: het verbazende ballet van handen en vingers in een Gisèle-choreografie van Michèle Anne De Mey en Jaco Van Dormael: Kiss & Cry

Geen betere promotie voor een voorstelling dan een relletje. Drie jaar geleden zagen Michèle Anne De Mey en Jaco Van Dormael pure plagiaat in een een reclamecampagne voor nagellak van het respectabele mode- en cosmeticahuis Chanel. In het spotje trippelden elegante vingers met secuur gelakte nagels als danseressen door een glamoureus nachtclubdecor, stonden even stil, lieten een ‘voetje’ koket langs het andere ‘been’ omhoog glijden. Inderdaad, precies zoals in de destijds nieuwe vingerfilmchoreografie Kiss & Cry van choreografe De Mey en filmregisseur Van Dormael (Toto le héros, Le huitième jour).

Maar, eerlijk is eerlijk, óók net als in bosjes amateurdansfilmpjes die al jaren op YouTube te zien zijn en waarin vingers breakdancen, skateboarden, kleine toneelstukjes opvoeren of Michael Jackson imiteren.

Al is het idee van een choreografie voor handen dan niet nieuw, in Kiss & Cry wordt de kunst van het hand- en vingerdansen wel vervolmaakt. Met de voorstelling vervulden De Mey en Van Dormael, in het dagelijks leven al jaren partners, een langgekoesterde wens: eindelijk eens iets sámen maken. Ieder koos een eigen uitdaging. De cineast wilde zien of het mogelijk was een film op het beperkte oppervlak van een keukentafel te draaien, de choreografe wilde de expressiviteit van handen tonen. Het werd uiteindelijk een simultane live ‘making of’ en het gefilmde resultaat; een live op het toneel gefilmde choreografische vertelling in verschillende miniatuurdecors en poppenhuizen, met klassieke special effects en een hoofdrol voor de handen van De Mey en danser Gregory Grosjean.

Hun handen treden steeds op als dansant intermezzo in het verhaal van de oude Gisèle. Zij haalt, gezeten op een bankje bij het treinstation, herinneringen op aan haar vroegere geliefden, die kwamen en ook weer uit haar leven verdwenen. Maar waarheen? Haar eerste liefde – de mooiste, puurste, de kortstondigste – beleefde zij toen ze twaalf was. Dertien seconden duurde de ontmoeting, net lang genoeg om zijn hand aan te raken. Die hand, de herinnering aan die hand, heeft ze diep in haar binnenste begraven.

De mijmeringen en fantasieën van de eenzame, bittere Gisèle worden door een hecht team van tien man gefilmd, in beweging gezet, van licht, bliksem, zandstormen en ‘nanodansen’ voorzien.

Elke voorstelling weer creëren zij met hun precisiewerk een wonderlijk schouwspel. Modeltreinen lijken op het scherm boven het toneel door een landschap vol mistflarden te rijden, Gisèles hersenspinsels worden zorgvuldig weergegeven met poppetjes, brandende minihuisjes, jammerlijk verongelukkende dinky toys. Het concept doet denken aan de miniatuurwerelden van het Rotterdamse gezelschap Hotel Modern, maar door de hand- en vingerchoreografie krijgt Kiss & Cry toch een uniek eigen karakter.

Met hun dansen vertellen de handen van De Mey en Grosjean over aspecten van de liefde. Het openingsduet is zacht, kuis en teder, als een prille verliefdheid.

Ze kunnen erotiek verbeelden, maar ook een brute verkrachting binnen het huwelijk, of een goede imitatie geven van de seks der spinnen, levensgevaarlijk voor het mannetje. Vooral in de bedscènes zijn de handen opmerkelijk eloquent, en geestig, bijvoorbeeld als de toenaderingspoging van de vrouw wordt afgewezen. Verbluffend, hoe herkenbaar de gegriefdheid van de hand is als ze zich met een ruk omdraait.

Hoewel het steeds duidelijk blijft dat er twee mensen aan die handen vastzitten en er op de vloer een heel team aan het werk is, is het makkelijk die te vergeten en met de emoties mee te gaan. Kiss & Cry is daardoor, net als eerder De Meys ‘waterballet’ Sinfonia Eroica, een internationaal succes geworden.