FIFA ontsnapt, of komt FBI eraan?

De FIFA heeft met de conclusie dat bij de toewijzing van WK’s geen corruptie in het spel was, een storm ontketend.

Foto AFP

Wie neemt het gisteren verschenen rapport van FIFA’s ethische commissie nog serieus? De voorzitter van de Engelse voetbalbond Greg Dyke noemde het veertig pagina’s tellende document – met als belangrijkste conclusie dat de wereldkampioenschappen voetbal van 2018 en 2022 bij gebrek aan bewijs voor corruptie in respectievelijk Rusland en Qatar blijven – „nogal een grap”. Hij is, getuige reacties wereldwijd, niet de enige die er zo tegenaan kijkt.

In de Verenigde Staten kunnen ze er niet om lachen. De voormalige New-Yorkse aanklager Michael Garcia al helemaal niet. Hij is de onderzoeker die in opdracht van de FIFA achttien maanden bezig is geweest met het onderzoek naar de verdachte omstandigheden rond de toewijzing van de WK’s van 2018 en 2022. Garcia sprak gisteren vier uur na de publicatie van het document door FIFA’s ethische commissie van „incorrecte en incomplete weergave” van zijn eigen feiten en conclusies. Niet bepaald de „afsluiting” van deze kwestie, zoals voorzitter Hans-Joachim Eckert van de juridische tak van de ethische commissie zijn document beschouwt.

De meermaals onderscheiden jurist Garcia, onder meer bekend van de vervolging van de gevallen gouverneur van New York Eliot Spitzer, voelt zich in zijn eer aangetast. Zoals de Engelse krant The Times vanochtend schreef: „Stel je voor dat je zo’n cv hebt en dan geassocieerd wordt met een rapport dat zo gebrekkig, flinterdun, selectief en minimaal is.”

Uit de felheid waarmee Garcia publiekelijk ten aanval trekt tegen de conclusies blijkt wel dat het verschil van inzicht om meer gaat dan een voetnoot of bijzin. De hamvraag is of zijn frustratie betekent dat er wellicht wél voldoende bewijs is om – bijvoorbeeld – de toewijzingsprocedure overnieuw te doen.

Rond de toewijzing hangt al sinds de stemming op 2 december 2010 een zweem van corruptie. Reeds voor de verkiezing waren twee leden van het uitvoerende comité, dat over de toewijzing gaat, geschorst nadat ze ontvankelijk bleken voor het aannemen van steekpenningen. Daarna volgden schandalen en onthullingen elkaar in hoog tempo op. De FIFA zuivert zichzelf, Rusland en Qatar nu van blaam in het rapport. Dit doet overigens wel concrete aanbevelingen en legt enkele ernstige misstanden bloot.

De breed gevoelde en met journalistiek onderzoek onderbouwde verdenking dat er meer aan de hand is dan wat FIFA’s ethische commissie gisteren naar buiten bracht, wordt gevoed door Garcia’s protest. Hij pleit al weken voor openbaring van zijn rapport, maar is zelf gebonden aan de statuten van de FIFA die hem verbieden zijn 350 pagina’s tellende rapport openbaar te maken. Garcia stapt nu naar de FIFA-beroepscommissie.

De rol van de Amerikanen kan interessant worden. Nieuwszender CNN meldde gisteren dat de federale recherche FBI een reeds lopend onderzoek naar FIFA-functionarissen met „extra inspanningen” doorzet, mogelijk in samenwerking met Garcia – de man die meer weet. Onbekend is of het onderzoek van de FBI zich richt op voetbalbestuurders in de Noord- en Midden-Amerikaanse voetbalfederatie CONCACAF – zoals de voor belastingfraude veroordeelde Amerikaan Chuck Blazer – of zich ook uitstrekt tot aan de WK-lobby van Qatar.

De Verenigde Staten, verliezend kandidaat voor het WK 2022, zouden zich in het geval van bewezen omkoping kunnen beschouwen als benadeelde partij. In dat geval heeft de FIFA er een groot probleem bij, voor zover de wereldvoetbalbond niet al elke geloofwaardigheid heeft verloren in een groot deel van de wereld.