Een half jaar lang iedere dag andere sneakers aan

Dit weekend vindt Sneakerness plaats. Een festival voor de sneakerfreaks. Sneakers zijn voor hen niet alleen sportieve schoenen, maar een levensstijl. „De postbode komt vier of vijf keer in de week.”

Foto's Niels Blekemolen

Dimmy Littlejohn (39) wijst naar zijn schoenen. Reeboks. Maar het hadden net zo goed Nike’s kunnen zijn, of Adidas. Eigenlijk had alles gekund. Dimmy heeft zo veel sneakers dat hij het komende half jaar elke dag een ander paar zou kunnen dragen. En dan ligt het hoogtepunt van zijn verzamelwoede zelfs al een paar jaar achter hem. Nu bestaat zijn collectie uit een paar honderd exemplaren, want, zo zegt hij „het moet een beetje overzichtelijk blijven”.

Het is dan ook geen wonder dat Dimmy vier jaar geleden betrokken was bij het naar Nederland halen van Sneakerness, een grote internationale sneakerbeurs. Kort gezegd is Sneakerness het walhalla voor iedereen die van sneakers houdt, van de student die voor een paar tientjes leuke Nike’s voor in de kroeg wil kopen, tot de verwoede verzamelaar die bereid is grof geld neer te leggen voor een al overal uitverkochte limited edition.

De eerste editie van Sneakerness werd in 2008 door vier vrienden georganiseerd in het Zwitserse Bern, waar zo’n veertig man op afkwamen. De tweede Sneakerness trok al een paar honderd man en daarna volgden al snel edities in Zürich, Keulen, Wenen, Amsterdam en sinds kort ook in Parijs en Warschau.

Vanaf het eerste jaar dat Sneakerness in Amsterdam werd georganiseerd is de beurs drukbezocht. Dit weekend verwacht Dimmy zo’n 1.500 bezoekers per dag. Geen wonder, zegt hij. „Nederland heeft een enorme sneakercultuur.” Michael Morales, shopmanager bij de bekende sneakerwinkel Oqium, onderschrijft dat. „De scene is hier heel groot. We kunnen concurreren met Londen en Parijs. Easy. Amsterdam is relatief klein, maar we staan er goed voor.”

Daar komt bij dat de sneakerwereld de afgelopen jaren alleen maar groter is geworden. Waar het vroeger vooral een hiphop- en basketbal-gerelateerd mannending was, ontstaan in de donkere wijken van New York, zijn sneakers tegenwoordig steeds meer gemeengoed. Yuppen dragen sneakers, vrouwen dragen sneakers. Iedereen draagt sneakers. Dimmy: „En voor kids geldt hetzelfde. Je hebt veel jonge ouders die voor hun kind ook toffe sneakers willen. Het is echt booming.”

Voor velen zijn sneakers dan ook vooral leuke gympen, maar voor sommigen is het meer dan dat. Dimmy: „Het is een lifestyle, een cultuur. In de jaren negentig, voor het internettijdperk, reisden we naar New York om sneakers te hunten. Dan wist je zeker dat niemand anders ze had.” Michael: „Alles wat we over sneakers wisten, wisten we via boekjes, via mond-tot-mond, via MTV. Met sneakers kon je je echt onderscheiden.” Dimmy: „Die tijden zijn veranderd. Nu zijn sneakers voor iedereen. Mensen rocken sneakers met hun pak. Die liefde zie je terug op Sneakerness.”

Drie verzamelaars ‘from the early days’ vertellen over hun liefde voor sneakers.

Nghia La (31), chef-kok in Amsterdam, meer dan 100 sneakers

Op de vraag wanneer hij is begonnen met het verzamelen van sneakers moet Nghia even nadenken, zo gewoon is het kopen van sneakers voor hem geworden. „Weet je wat me nu als eerste te binnen schiet? De blik van mijn moeder als ik vroeger met haar door een sneakerwinkel liep. Ik wees aan welke sneaker ik wilde hebben en mijn moeder keek dan met zo’n blik van: je bent gek. Je krijgt geen schoenen van driehonderd gulden waar je toch mee gaat voetballen. Toen ik later mijn eigen geld verdiende ben ik alles gaan kopen wat ik wilde hebben. Vooral toen ik nog thuis woonde.” Behalve veel sneakers leverde zijn verzameling ook een goede band op met zijn postbode. „De beste man kwam op een gegeven moment wel vier of vijf keer in de week bij me aan de deur. Na een tijdje heb ik hem mijn collectie maar laten zien, dan wist-ie tenminste een beetje wat hij steeds bij me afleverde.”

Nog altijd heeft hij een groot gedeelte van zijn collectie bij zijn ouders op zolder staan. De rest bewaart hij in zijn eigen huis. De schoen met de hoogste straatwaarde is een sneaker die Nike uitbracht in samenwerking met Atmos, een sneakerwinkel uit Tokyo. „Die worden nu op eBay verkocht voor 1.500 euro. En de sneaker die Patta uitbracht voor hun vijfjarig bestaan, gaat nu op internet rond voor zo’n 1.250 euro. Maar die zal ik nooit verkopen. Die schoen hoort bij mij.”

Michael Morales (35), shopmanager sneakerwinkel, zo’n 150 paar

Michael wordt gezien als een veteraan in de sneakergame. Hij begeeft zich midden in de subcultuur van de sneakerwereld. Zijn liefde voor sneakers zit diep. „Ik kom uit een andere tijd. De sneakerwereld is nog niet zo heel lang zo groot als dat die nu is. Vroeger was de scene klein en niet zo commercieel. Sneakers zijn onderdeel van een drie-eenheid. Basketbal, hiphop en sneakers gaan bij mij hand in hand. Het is een cultuur. Michael Jordan is voor de sneakergame erg belangrijk geweest. In de States wilden basketballers er fly uitzien op het basketbalveld. Maar als ze klaar waren met basketbal, wilden ze er ook nog fly uitzien. En dat rolde zo de straatcultuur in. Er is wat dat betreft een groot verschil tussen de sneakercultuur van toen en nu. Nu is er geen cultuur. Het is kopen omdat sneakers een hype zijn, omdat het leuk is, om erbij te horen. Maar voor onze generatie zijn sneakers meer dan dat. Het heeft een diepere laag. Bij ons in de winkel hebben we ook een klein museumpje. Een sneakermuseum. De kids van nu zien puur esthetisch de schoen, maar ze kennen het verhaal erachter niet. Soms is het moeilijk hoor, want door internet is tegenwoordig alles snel, maar we proberen onze jonge klanten onze liefde en passie mee te geven.”

Nina Lie-Atjam (33), rapper, zo’n 100 paar

De sneakerwereld is een mannenwereld, maar Nina heeft zich de afgelopen jaren makkelijk in die wereld kunnen begeven. Dit dankt zij aan haar schoenmaat 41. „Ik kan herensneakers dragen en daarom heb ik ook altijd de exclusieve exemplaren kunnen kopen. Maar voor vrouwen met kleinere voeten is het lange tijd echt lastig geweest.” Nina, de eerste vrouwelijke rapper met een platencontract bij TopNotch, bezit zo’n honderd paar sneakers. Haar dochtertje van bijna één heeft er dertig of veertig. „Mijn tante zei gisteren nog: jij bent erg, maar nu ga je voor je kleine ook al zo veel sneakers kopen. Maar zij groeit zo snel, dat ik sneakers voor haar koop in meerdere maten. Ze heeft nu al genoeg schoenen voor tot haar vijfde.” Zelf heeft Nina aan de basis gestaan van een limited Nike-schoen, de Homegrown. „Ik zat bij TopNotch en Kees de Koning, de platenbaas, vroeg mij om samen met Winne, Sef en Gee van Patta een sneaker te ontwerpen. Die is in 2006 in beperkte oplage uitgebracht en ik zie nu nog steeds op internet dat gasten uit Amerika foto’s posten van die schoen. En ik denk dan: daar zat ik bij! Die shoe doe ik echt nooit weg.”