Amazon wist al lang dat ik zin heb in Pindakaas

Arjen van Veelen bekijkt elke vrijdag waar we ons deze week over opwonden op sociale media. Wat zegt dat over Nederland? Vandaag: webwinkel Amazon.

Woensdag opende Amazon een webwinkel voor e-boeken in Nederland. Ik had verwacht dat Nederlandse schrijvers de winkel op rotte tomaten zouden fêteren. Amazon wil immers boeken verkopen tegen dumpprijzen: dat is leuk voor wie van lezen houdt, maar niet voor wie van lezers moet leven, zoals schrijvers. Toch zag ik vooral enthousiaste tweets van Nederlandse auteurs. Velen hadden meteen hun eigen oeuvre opgezocht in de Amazon-database en hun fans een linkje voorgeschoteld. Sinterklaastip!

Moeten we ons dan eigenlijk wel zorgen maken? Ja, altijd. Amazon is de Poetin onder de boekwinkels. Het begon met boeken, het eindigt met wereldheerschappij. Let wel, dit schrijf ik als verslaafde. Sinds ik in de VS woon, kan ik niet meer zonder Amazon. De afgelopen weken kocht ik er bijvoorbeeld: een tafelkleed, een camera, een tapijt, nog een tapijt, batterijen, twee DVD’s en ja, ook een boek. Ik ontdekte net dat je er Calvé-pindakaas kunt bestellen.

Waarom koop ik zo veel? Omdat Amazon weet wat ik wil. Vandaag ontving ik bijvoorbeeld een attente mail om een hoesje te kopen bij mijn camera. Precies wat ik zocht. Alsof het mijn gedachten kon lezen — en dat kan het ook, toon me je boodschappenlijst en ik weet wie je bent.

Het gaat soms nog mis. Kocht ik een douchegordijn, kreeg ik de volgende dag een mailtje: is dit douchegordijn niet iets voor jou? Net zoals je vaak online advertenties krijgt voorgeschoteld voor een reis naar Griekenland als je daar net vandaan komt. Ik voelde me onbegrepen.

Maar dat zijn opstartproblemen. Amazon leert me steeds beter kennen. Hoe meer ik koop, hoe beter het algoritme mijn behoeften aanvoelt, hoe verfijnder de aanbiedingen worden, waardoor ik weer meer koop. Dat is de cirkelredenering van Amazon.

En de ambities gaan véél verder. Amazon heeft al een patent op de techniek ‘anticipatory shipping’, vrij vertaald: ‘anticiperend opsturen’ (las ik in een geweldig stuk van George Packer in The New Yorker). Het betekent dat Amazon op basis van je data alvast spullen klaarlegt, waarvan je zelf nog niet eens weet dat je ze zult kopen. In de toekomst hangt er dus al een drone voor je deur met een pakketje nog voor je ook maar aan een douchegordijn hebt gedacht.

De logische volgende stap is: anticiperend ontwikkelen. Oftewel: alvast het douchegordijn ontwerpen dat jij straks wilt. En niet alleen douchegordijnen, maar ook video’s, nieuwe pindakaassmaken en boeken. Die toekomst is nabij. Amazon is nu al, behalve een winkel, ook producent en uitgever. Het bedrijf maakt apparatuur (zoals de Kindle), maar ook films, video’s en lectuur. Het heeft een eigen literair tijdschrift.

Zoals Amazon winkels, uitgevers en recensenten overbodig maakt, zal het straks ook de schrijvers zelf overbodig maken. Amazon zal zelf schrijver worden. En het zal je favoriete schrijver zijn, want het kan in je hoofd kijken.