Wie er ook wint, het is sowieso een mooi boek

Koffiedikkijkers maken overuren voor AKO-prijs.

Wegstrepen is het moeilijkste niet. Bij ieder van de zes genomineerde mannen is wel een reden te vinden waarom hij niet wint, als juryvoorzitter Job Cohen vanavond vertelt wie de AKO-literatuurprijs van 50.000 euro krijgt.

Zeker voor wie een beetje gevoel voor trivia heeft. Stefan Hertmans’ Oorlog en terpentijn is zo bejubeld en 100.000 maal verkocht, dat een jury het wel welletjes zal vinden. Bovendien is het boek meer dan een jaar oud. Dat geldt ook voor Tom Lanoyes Gelukkige slaven. De Vlaming zit tijdens de uitreiking in het vliegtuig naar Zuid-Afrika – dat zou een uitreikingsdompertje betekenen.

Guus Kuijers De Bijbel voor ongelovigen 2 is eigenlijk gewoon vertaalde literatuur. K. Schippers (Voor jou) is al eindeloos bekroond en won bovendien in 2006 al plotseling een Librisprijs met Waar was je nou. Wessel te Gussinklo, genomineerd met Zeer helder licht, positioneerde zich in 2008 als politiek incorrect met zijn pamflet Palestina als adderkluwen. En Frank Westerman (Stikvallei) is al vier keer genomineerd – hij wint gewoon nooit.

Maar ja, niet iedereen kan afvallen: vanavond moet er een winnaar zijn, waarbij de uitreiking dit jaar geen besloten bijeenkomst is, maar een openbare literaire avond op het festival Crossing Border. De bekendmaking is live te zien in Nieuwsuur.

Koffiedikkijkers maken intussen overuren. De literaire site Recensieweb formeerde ook dit jaar een schaduwjury die dinsdagavond Lanoye resoluut als beste aanwees: „Geschreven in het bekende razendsnelle tempo en overgoten met een gedoseerde hoeveelheid ironie waarmee Lanoye beheerst langs de randen van de slapstick manoeuvreert, schetst hij voor wie het zien wil de megalomanie en totale gekte van het ‘geglobaliseerde neokapitalisme’ waar de Piketty’s van deze wereld wel raad mee zouden weten.”

Het Vlaamse Knack inventariseerde de stukken en jaarlijstjes van de juryleden: Veerle Vanden Bosch (De Standaard), Karl van den Broeck (De Morgen), Toef Jaeger (NRC Handelsblad), Daniëlle Serdijn (de Volkskrant) en Joost de Vries (De Groene Amsterdammer). Op basis daarvan schoof het blad Hertmans naar voren: zijn boek werd door twee juryleden genoemd als een van de beste boeken van 2013.

Deze krant was positief over alle boeken op de groslijst: Kuijer en Lanoye kregen vijf waarderingsballen, de andere genomineerden vier.

De jury publiceerde vorige maand haar rapport over de ‘toplijst’. De meest vérstrekkende lof in dat rapport is voor Hertmans. Een reden om hem als favoriet te zien, al winnen favorieten vaak juist niet.