Welkom in de absurde werkelijkheid van TreurTeeVee

TreurTeeVee is een soort Sesamstraat voor volwassenen. Saaie, realistische televisie is omgetoverd tot maffe artistieke TeeVee. Met behulp van crowdfunding is het nu online te zien, binnenkort misschien ook écht op de buis.

De eerste twee afleveringen van TreurTeeVee zijn nu online te bekijken. Foto´s treurteevee

Een man met een paardenpion op zijn hoofd wint een partijtje schaak. In een wolk van confetti zoent hij het bloemenmeisje. Dan wordt hij wakker, met een reuzecroissant op zijn hoofd. Bedroefd poetst hij zijn tanden, zet een grillend plafond aan en bekijkt de klandizie van zijn warme croissanterie: een opgezette hond, zes meisjes in identieke blauwe jurkjes en een prachtige dame die klaagt: ‘Ik heb last van optimistische buien.’

Sinds woensdag staan de eerste twee afleveringen van TreurTeeVee op de website van de VPRO. Meer fantasie en absurdisme op tv, dat is de missie van het Amsterdamse muziektheatergezelschap Circus Treurdier. „Op televisie is vooral veel realiteit te zien, gewone mensen in gewone kledij en met gewone banen. Wij willen meer ruimte voor maffe, artistieke televisie”, zegt regisseur Joost van Hezik (32). Het resultaat noemt hij „Sesamstraat voor volwassenen, een kruising tussen Theo en Thea en David Lynch”.

Eigen universum

Voor TreurTeeVee bedacht het muziektheatergezelschap een geheel eigen universum, dat de regisseur omschrijft als „een eigenaardige abstractie van een metropool vol met melancholische, absurdistische en kafkaëske elementen”. De bizarre bewoners zijn „getroebleerde forenzen die in een grijze metro de stad rondgepomt worden”. Ze lopen allemaal met hun ziel onder de arm. De burgerlijke antiheld Uusbief heeft last van duistere fantasieën, masochistische feeder Hans kan pas van zijn vrouw Rita houden als zij 188 kilo weegt, de eenzame Prins Paars staat ladderzat achter zijn toonbank en een levende croissant wil liever schaakgrootmeester zijn.

Meer personages dan typetjes

De meeste figuren komen uit de muziektheatervoorstellingen van Circus Treurdier. Het zijn volgens schrijver en acteur Thomas Spijkerman (28) dan ook meer personages dan typetjes. Ook spreken de makers niet van sketches, maar van scènes. „We willen niet het volgende sketchprogramma zijn, waarin we grap op grap stapelen”, zegt regisseur Van Hezik. „Het is bij ons de wereld die geestig, vervreemdend en absurdistisch moet zijn.”

Elke aflevering duurt 25 minuten en volgt een verhaallijn rond een bepaald thema. In de eerste twee zijn dat Seksualiteit en Zelfhaat. De laatste scène speelt steeds in ‘Het eeuwige nachtcafé’, een vaudevilleachtige kroeg waar de personages samenkomen om „hun somberte te drukken met drank, te mijmeren over vroeger en door de optredende artiesten tot troostende inzichten te komen”, legt Spijkerman uit.

In de decorloods van de Schram Studio in Amsterdam Noord kluste het gezelschap samen met zijn ‘melancholisten’ (vrijwilligers) wekenlang aan groots opgezette en gestileerd vormgegeven decors. Alle details moesten passen bij het Treurdieriaanse universum, tot aan de etiketten op de bierflesjes en posters in de tram aan toe. De acteurs repeteerden samen met muzikanten om de ideale soundscore te ontdekken.

„Mensen kunnen zich niet voorstellen wat een tour de force het is geweest”, zegt Spijkerman. De grootse uitdaging was om de opnames geproduceerd te krijgen. „Onze ambities waren ontzettend groot, maar de mogelijkheden beperkt”, zegt Van Hezik. Via Crowdfunding haalde het gezelschap bijna 8000 euro op. In ruil voor giften schreven de acteurs onder meer levensraad in de naam van TreurTeeVee-presentator Frederik Kaak of een verpersoonlijkt sonnet van Het eeuwige nachtcafé-artiest Koenijn.

De rest van het geld kwam van fondsen, sponsoren en de zogenaamde ‘Traandeelhouders’ (particuliere donateurs). De VPRO betaalde alvast een som om de eerste programma’s op zijn website te mogen plaatsen.

Over geld wordt niet gepraat

Het bedrag dat de makers in totaal ophaalden, noemen ze liever niet. „Het is een slecht signaal naar de sector toe als naar buiten komt voor hoe absurd weinig geld we dit hebben gemaakt.” In ieder geval was het voor loonkosten niet toereikend. Van de 30 medewerkers is niemand betaald, ook niet de jonge filmcrew waarmee de theatermakers samenwerkten. „Als je de uren optelt, zit er een paar jaar gratis werk in”, zegt Spijkerman. Hoe ze iedereen zover hebben gekregen? „Ik denk dat ze voelden dat er iets broeit bij ons. We doen iets waar meer mensen van dromen, maar wat door geld- en tijdgebrek bij televisie vaak niet gebeurt.”

Voorlopig heeft de beeldbuispoëzie van Circus Treurdier de televisie nog niet gehaald. „TreurTeeVee is zo anders dat het ons het beste leek om het eerst maar eens gewoon te gaan maken en daarna pas te pitchen bij omroepen en netmanagement. Met het draagvlak dat we nu genereren, kunnen we straks Hilversum bestormen.”