Washington loopt niet warm voor ‘historische’ klimaatdeal

Republikeinen moeten niets hebben van akkoord met China over reductie van CO2.

Door ernstige droogte kwam het Huntington-meer in Californië dit najaar zonder water te staan, ook dit haventje. Al drie jaar achtereen teistert droogte Californië. Foto AFP

Heeft president Barack Obama nog enig gezag in Washington? Het klimaatakkoord dat hij gisteren sloot met de Chinese leider Xi Jinping is daarvoor een belangrijke test. Obama zou in de laatste twee jaar van zijn ambtstermijn in de strijd tegen de opwarming van de aarde graag nog iets bijzonders bereiken. Maar zelfs de grootste optimisten geven hem weinig kans. De forse Democratische verkiezingsnederlaag bij de tussentijdse Congresverkiezingen, vorige week, heeft zijn speelruimte verkleind – als die er nog is.

Minister John Kerry (Buitenlandse Zaken) noemde het akkoord gisteren „historisch”. Nooit eerder maakten de twee landen, samen verantwoordelijk voor circa 40 procent van de wereldwijde uitstoot van CO2, hierover afspraken. Maar voor Obama staat nu vooral politiek prestige op het spel, zegt Jamie Henn, medeoprichter en woordvoerder van 350.org, de belangrijkste klimaatlobbygroep in Washington. Volgens Henn zijn de afspraken met China hoopgevend, maar onvoldoende. „Juist nu hij de tussentijdse verkiezingen heeft verloren, wil Obama werken aan zijn ideologische profiel. Hij wil laten zien dat hij wel degelijk ergens voor staat.”

Obama wil zich volgens Henn in zijn laatste twee jaar richten op mondiale thema’s. „Klimaatverandering gaat hem al jaren aan het hart. En het houdt zijn achterban bezig.” Eind september liepen in New York ruim 300.000 mensen mee in een klimaatdemonstratie, de grootste in de geschiedenis. Henn: „De Democraten voerden een fletse campagne. Over klimaat werd niet gepraat. Dat heeft kiezers weggejaagd.”

Het lijkt een onmogelijke klus om actie tegen klimaatverandering na de verkiezingen nog door het Congres te krijgen. De Republikeinen zijn tegen en ze beheersen straks de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. De Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell, zei: „De Chinezen hoeven zestien jaar niks te doen, terwijl al deze CO2-maatregelen hier ellende veroorzaken.” McConnell vertegenwoordigt kolenstaat Kentucky. De Republikeinen hebben Jim Inhofe naar voren geschoven als leider van de Senaatscommissie voor Milieu. Hij gelooft niet in de opwarming van de aarde: „God is nog altijd daarboven. Wat een arrogantie van mensen om te denken dat wij het klimaat kunnen veranderen.”

Om aan de klimaatdoelstellingen te voldoen, wordt de aanleg van de omstreden Keystone XL volgens 350.org onmogelijk. Die pijpleiding van Alaska naar Texas zal grootschalige oliewinning in Alaska mogelijk maken. Obama zou een beslissing graag uitstellen. Maar uitgerekend een partijgenoot, senator Mary Landrieu, zette de kwestie gisteren bovenaan de politieke agenda. Ze wil een stemming in het Congres. Landrieu vecht voor behoud van een Senaatszetel in Louisiana, de eerste ronde eindigde vorige week onbeslist. In Louisiana zijn ze voor de pijpleiding – en dus Landrieu ook. Zo dreigt een Senaatsrace in Louisiana Obama’s erfenis te verstoren.