Nieuwe defensie, zelfde fouten

Guus Hiddink leed met Oranje zijn vierde nederlaag in vijf duels. Puntenverlies tegen Letland betekent zijn einde.

Het duel tegen Mexico was er een van de gemiste kansen. Vertwijfelde reacties van Klaas-Jan Huntelaar en op de achtergrond Daley Blind (l) en Memphis Depay. Foto AP

De vrije val van Oranje zet zich voort. Het plan van Guus Hiddink om met een totaal vernieuwde defensie zekerheden in te bouwen, mislukte gisteravond in een oefenduel met Mexico (2-3) faliekant. Het fundament van het Nederlands elftal bleek veel te wankel. Dat de aanvallers van Nederland wel veel kansen kregen, stemde in aanloop naar de EK-kwalificatiewedstrijd van zondag tegen Letland nog enigszins positief.

De bondscoach moest in de catacomben van de Arena na zijn vierde nederlaag in vijf wedstrijden wederom de conclusie trekken dat de problemen bij Oranje „van structurele aard” zijn. De wijze waarop Nederland de tegentreffers weggaf kwalificeerde Hiddink als „kinderlijke fouten”. „Ze stoten zich al een tijdje aan dezelfde steen. Dat moet een keer afgelopen zijn. Al heb ik niet veel alternatieven”, besefte de bondscoach „Het is zaak dat deze internationals heel snel hun lessen leren.”

Vraag is echter of verdedigers als Ricardo van Rhijn, Joël Veltman en Jetro Willems nog wel bij kúnnen leren. Of dat er simpelweg niet meer in zit bij deze spelers. De voormalige bondscoach Louis van Gaal kwam tot die laatste conclusie en versterkte de achterhoede met een extra verdediger. Onder leiding van Ron Vlaar gaf de defensie op het WK in Brazilië niet veel kansen weg. Mede daardoor konden de aanvallers vanuit de counter floreren. Hiddink bouwde er niet op voort.

Hiddink dacht bij het Nederlands elftal wel het spel van de Hollandse School te kunnen koppelen aan resultaat. Maar in duels met Italië, Tsjechië, Kazachstan, IJsland en Mexico kwam het gebrek aan individuele verdedigende kwaliteiten pijnlijk aan het licht. In iedere wedstrijd viel er wel een achterhoedespeler door de mand. Van Bruno Martins Indi tot Daryl Janmaat en van Veltman tot Jetro Willems. „Het aantal superieure verdedigers is gering”, stelde Hiddink. Het eufemisme van het jaar.

Nieuwe doelman

De bondscoach dacht tegen Mexico met een nieuwe doelman en vier andere verdedigers dan die tegen IJsland begonnen, Oranje achterin dicht te bouwen. De keuze voor keeper Tim Krul ten faveure van Jasper Cillessen pakte niet goed uit. Vooraf beargumenteerde Hiddink dat besluit door te stellen dat Krul „een kans verdiende”. Die kans pakte hij niet. Krul tastte een paar keer mis en doet in voetballend opzicht duidelijk onder voor Cillessen, wiens vertrouwen door de verrassende keuze van Hiddink niet gegroeid zal zijn.

De rentree van linkervleugelverdediger Jetro Willems kon allerminst als een succes worden bestempeld. De linksback van PSV heeft in potentie de kwaliteiten van een topspeler, maar in tactisch opzicht blijft hij hardleers. Hiddink schoof de tweede treffer van Mexico bij Willems in de schoenen. „Als je aan de zijkant van het veld nog even wil gaan jongleren. Tja. Dan wordt dat afgestraft. Misschien geeft het aan dat we de afgelopen jaren in Nederland op een laag internationaal niveau acteren”, zei Hiddink.

Maar er ging meer mis. Vooraf had Hiddink zijn spelers zo op het hart gedrukt een vroege tegentreffer te voorkomen. Oranje was in de voorgaande duels onder zijn leiding keer op keer snel op achterstand gekomen en wist dat alleen tegen het zwakke Kazachstan te repareren. Na acht minuten sloeg het noodlot toe. De Mexicaanse uitblinker Carlos Vela kreeg de bal in de voeten geschoven, draaide weg bij Veltman en schoot knap raak. Het zijn van die momenten die de Ajacied Veltman altijd een paar keer overkomen. In de eredivisie komt hij er vaak mee weg, op het hoogste niveau niet.

Het zat Oranje ook niet mee. Na bijna 25 minuten spelen moest Vlaar met een kuitblessure afhaken. Met een verbeten gezicht en al vloekend liep de verdediger van Aston Villa van het veld. De voorbije maanden was het uitgerekend een kuitblessure die hem langs de kant hield. Volgens Hiddink betrof het wel dezelfde kuit, maar een andere plek. Het lijkt echter uitgesloten dat Vlaar zondag tegen Letland in actie kan komen.

De gisteren gepasseerde Stefan de Vrij zal Vlaar waarschijnlijk net als gisteren vervangen. Als invaller verzuimde De Vrij in de 70ste minuut met een stap naar voren Javier Hernández buitenspel te zetten. Chicharito liep alleen op Krul af, passeerde hem en tikte het derde doelpunt van Mexico binnen.

Gemiste kansen

Aan de andere kant was het voor Oranje ook een duel van de gemiste kansen. Want waar Nederland in verdedigend opzicht voortdurend wankelde, wisten aanvallers als Arjen Robben en Klaas-Jan Huntelaar wel veel gevaar te stichten. Het leek soms wel of de bal er niet in wílde. Met name Huntelaar kende een ongelukkige avond als spits van Oranje, dat via afstandsschoten van Wesley Sneijder en Daley Blind aan twee doelpunten kwam. „Het had net zo goed 6-4 voor ons kunnen zijn”, zei Hiddink na afloop.

Daarmee gaf Hiddink een te positief beeld van de verhoudingen. De bondscoach kondigde al aan tegen Letland met Robin van Persie en Klaas-Jan Huntelaar te gaan spelen. Verder blijven Arjen Robben en Wesley Sneijder staan. „Het zal toch gek zijn als we tegen Letland opeens met meer verdedigers gaan spelen”, stelde Hiddink, die wel voor de aanval moet kiezen. Als Oranje de val tegen Letland niet weet te breken, is het tweede tijdperk Hiddink alweer met een klap voorbij.