‘Lang ontbrak bij mij een gevoel van noodzaak voor een roman’

De roman Zeer helder licht van schrijver Wessel te Gussinklo is genomineerd voor de AKO Literatuur-prijs.

Wessel te Gussinklo Foto Keke Keukelaar

Hoewel er in Zeer helder licht op zeker moment flink wordt gefoeterd op de veronderstelde diepgang van popliedjes, is het vergelijken van de roman met Doe Maars Sinds een dag of twee verleidelijk. Want wie het romanverhaaltje wil samenvatten komt ongeveer hier op uit: een man verbaast zich erover dat-ie op (bijna) 32-jarige leeftijd nog zo over z’n oren smoorverliefd kan worden op een jonge vrouw. En, net als in het liedje, blijft hij ‘trillend z’n benen’ achter ‘als ze is verdwenen’. Zelf vat schrijver Wessel te Gussinklo (1941) zijn voor de AKO Literatuur-prijs genomineerde Zeer helder licht samen als „een verlopen figuur, zo’n Leger des Heils-type” dat valt voor „een meisje van de Rotary-club”. „Zo’n gegeven bevat natuurlijk al alle drama die je voor een roman nodig hebt.”

Desondanks hebben we een kleine twintig jaar moeten wachten voor u na ‘De opdracht’ (1995) met een nieuwe roman kwam. Waar was u?

„Ik schreef wel, maar essays, geen romans. Want voor een roman ontbrak een gevoel van noodzaak. Ik heb er een thema voor nodig dat werkt voor me, iets waar ik me volledig in uit kan gieten. Maar tijdens het schrijven van een erg omvangrijk essay, zo’n vierhonderd pagina’s in omvang, ben ik toch ook begonnen met Zeer helder licht. De roman vindt zijn oorsprong in mijn novelle Het engeltje uit 1996, waarin ik mijn eigen drank- en drugsgebruik aflegde. Ik week gaandeweg af van het autobiografische en rondde de roman vrij snel af. Maar dat essay was inmiddels ook klaar. Mijn vaste uitgever Meulenhoff bleek het echter niet uit te willen geven.”

Want?

„Geen interesse. Het is natuurlijk ook een vrij lastig genre, het essay. Je raakt het vaak aan de straatstenen niet kwijt. Maar ik had Meulenhoff niet verteld dat ik óók een roman voor ze had. Ik dacht: de uitgever die dat essay uit wil geven, die krijgt ook die roman van me. Want ik ben op het terrein van de roman natuurlijk een merk. Een klein merk weliswaar, maar toch: een merk.”

En daarom is ‘Zeer helder licht’ dus bij het kleine Koppernik verschenen.

„Een uitgever moet liefde voor het boek in kwestie hebben. Het zal in januari volgend jaar verschijnen. En toen had ik dus een kadootje voor hem in de vorm van Zeer helder licht. Het is dan uiteraard prachtig dat de roman het nu zo goed doet.”

Is het nu weer lang op een nieuwe roman wachten?

De verboden tuin en De opdracht moesten deel uit maken van een tetralogie, dus een vierdelige romancyclus. Er zouden dus nog twee delen moeten volgen. ”