Het wordt een modderbak. Punt

De Hedwigepolder wordt definitief water. Waarom gaven de Zeeuwen dit stukje land zo moeizaam weg?

Boerderij aan de oostzijde van de Hedwigepolder, bij de dijk langs de Schelde. Het gebied, vanaf de dijk ongeveer 2,5 kilometer landinwaarts en maximaal 1,5 kilometer breed, wordt ontpolderd. Foto ANP

Beetje modder erbij, dat is Zeeland wel gewend zou je zeggen. De provincie zette de afgelopen jaren tientallen stukken land onder water. Dijkje open hier, akkertje onder water daar. Wat slikken en schorren erbij, paar zeldzame planten en dieren. Iedereen blij.

De beslissing over drie vierkante kilometer landbouwgrond tegen de Belgische grens, een van de dunst bevolkte gebieden van het land, verliep stroever. Gisteren, na een conflict van acht jaar tussen actiecomités, Nederlandse, Belgische en Zeeuwse overheden, moest de hoogste bestuursrechter van Nederland de discussie beslechten. De uitspraak van de Raad van State is helder: de Hertogin Hedwigepolder mag een modderbak worden, er is geen beroep meer mogelijk. Punt.

Daarmee heeft de Belgische regering eindelijk zekerheid dat ze krijgt wat de Nederlandse regering al in 2005 beloofde: natuurcompensatie in Nederland voor de verdieping van de vaargeul in de Westerschelde – zodat grote schepen de Antwerpse haven kunnen bereiken. In 2019 zal de Hedwigepolder onder water staan. Terwijl de eigenlijke afspraak was dat de ontpoldering uiterlijk in 2007 zou beginnen.

België is zijn belofte al lang nagekomen en is al voortvarend aan het ontpolderen aan zijn kant van de grens. Maar in Zeeland kwam er veel verzet op de ontpoldering. Zoveel, dat het het kabinet-Balkenende IV het besluit terugdraaide om de Zeeuwen tegemoet te komen. De zoektocht naar alternatieven begon. Tot in 2012 het geduld van Kris Peeters, toenmalig minister-president van Vlaanderen, definitief op was. Dan toch maar ontpolderen, besloot het kabinet-Rutte II bij zijn aantreden.

Waarom gaven de Zeeuwen dit stukje land toch zo moeizaam weg? Zeeland is al jaren bezig met het teruggeven van 1.200 hectare natuur op Schouwen-Duiveland en Tholen (ter vergelijking: bij de Hedwigepolder gaat het om 295 hectare). De boeren die er woonden ruilden hun slechte gronden zonder gesteggel in voor betere gronden of geld. De dijken bleven dicht, maar er werd met zout water nieuw moeraslandschap gecreëerd – binnendijkse ontpoldering.

Ten westen van de Hedwigepolder, in de Perkpolder, wordt er probleemloos land teruggegeven zonder behoud van de dijken. Nog verder naar het westen, bij Waterdunen, wordt ook land ingeruild voor water.

Het verschil met de Hedwigepolder, zegt Dik Kruis, is dat „daar niemand wat terugkrijgt voor de ontpoldering, behalve de natuur”. Kruis is nauw betrokken bij de ontpoldering in Zeeland namens de provincie.

Volgens hem krijgen bewoners op andere plekken wat terug voor het water. Bij Waterdunen is dat een recreatiepark met bungalows, hotel en camping. Bij de Perkpolder gaat het om een jachthaven, restaurant en golfbaan „van achttien holes met internationale allure”. Bij de vierenveertig gebieden die onder het plan-Tureluur vallen kregen boeren er betere landbouwgrond voor terug. En wie heeft er baat bij de Hedwigepolder? „De natuur, en dat is het dan”, aldus Kruis.

Ook grote ontpolderingen over de grens met België zijn volgens hem anders dan die van de Hedwigepolder. „In Vlaanderen hebben mensen het gevoel dat de ontpoldering voor meer veiligheid tegen het water zorgt. Dan zijn ze wel bereid wat land af te staan.” Kruis vergelijkt het met de maatregelen in Nederland langs de grote rivieren om het toenemende overstromingsgevaar te keren.

Alleen de Belgische eigenaar van de Hedwigepolder, de familie De Cloedt, zegt nog te geloven dat de polder boven water blijft. De woordvoerder van de familie liet gisteren weten zich nog niet neer te leggen bij de uitspraak van de Raad van State en overweegt om naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te stappen.

Staatssecretaris Sharon Dijksma (Economische Zaken, PvdA) zegt de uitspraak wél als een definitieve beslissing op te vatten om de Hedwigepolder nu eindelijk te gaan ontpolderen. Einde „maatschappelijke beroering”, zei ze gisteren. „Met deze uitspraak is er duidelijkheid en kan daar een punt achter worden gezet.” Punt.