Bijzonder akkoord China-VS

Tot de verrassingen van het jaar 2014 behoort het akkoord dat de Chinese president Xi en zijn Amerikaanse ambtgenoot Obama gisteren sloten over de uitstoot van broeikasgassen. Al zijn er diverse kanttekeningen te plaatsen die het historische karakter van deze deal relativeren.

Maar toch. De twee grootste economieën ter wereld, tevens de twee grootste vervuilers, bleken in staat om tot overeenstemming te komen. Althans de presidenten van deze naties; met name in de Verenigde Staten is het twijfelachtig of president Obama de afspraken zal kunnen effectueren. Niet alleen treedt de Amerikaanse president over twee jaar af, de politieke realiteit duidt op een overmacht van Republikeinen, die niet of weinig geneigd zijn om het probleem van de opwarming van de aarde serieus te nemen.

Ook is het akkoord vervat in de gebruikelijke schijnexactheid van reductiepercentages die in een ver verschiet liggen en met verschillende ijkjaren uit het verleden. Ze vormen wel een aanloop naar de klimaatconferentie die onder auspiciën van de Verenigde Naties volgend jaar in Parijs wordt gehouden, en waarop ook de Europese Unie met haar inbreng en haar streefpercentages zal komen. En niet te vergeten: grote vervuilers als Rusland en India.

Zulke doelstellingen zijn vermoedelijk onmisbaar om tot de formulering van een akkoord te komen en voor de wetenschappelijke berekening van het effect op de temperatuurstijging. Maar de strijd tegen vervuiling is meer gebaat bij concrete stappen die vandaag en morgen worden gezet, zoals maatregelen die tot een veel grotere inzet van schone en duurzame energie leiden. Bijvoorbeeld de lopende discussie in Nederland over energiediversificatie laat zien hoe lastig het politiek en maatschappelijk is als de doelstellingen moeten worden omgezet in concrete en praktische beslissingen.

Het is dus afwachten wat de deal tussen twee wereldleiders van dit moment uiteindelijk brengt. Maar het blijft hoe dan ook van betekenis dat met name China deze stap heeft gezet. Wellicht aangespoord door de absoluut onaanvaardbare luchtvervuiling boven de grote steden, die een aanslag vormt op de gezondheid van de bevolking en tot steeds meer protesten leidt, heeft de Chinese leider Xi zich van zijn milieubewuste kant getoond. Ook verwoestijning, zeespiegelstijging en andere problemen zullen hem het besef hebben bijgebracht dat actie vereist is in het eigen Chinese belang.

Niet langer is China zo het land dat zich verschuilt achter een misplaatste status van ontwikkelingsland dat nog wel een tijd mag vervuilen omdat westerse landen dat vroeger ook deden toen ze zo hun economieën lieten groeien. Deze nieuwe houding van China is de grootste winst van het akkoord met de VS.