Anand eet snel en bereidt zich voor op nieuw succes

Vishy Anand overrompelde wereldkampioen Magnus Carlsen met een fraai staaltje voorbereiding. De WK-match is weer in evenwicht.

Vishy Anand controleert de stukken bij het begin van de vierde partij. FOTO TASS/ANP

Het was weer eens iets anders. In plaats van de gebruikelijke lofzangen op het unieke talent van Magnus Carlsen, klonk er na zijn schokkende nederlaag in de derde partij van de WK-match tegen Vishy Anand ineens onbegrip en scherpe kritiek.

Wat had de Noor bezield om in te gaan op een variant waar hij duidelijk het fijne niet van afwist? Twitterende collega-grootmeesters vroegen zich verbijsterd af hoe de wereldkampioen zo slecht op de hoogte kon zijn. De Russische commentator Sergej Sjipov sprak zelfs van een ‘groot zwart gat’ in zijn voorbereiding.

Ineens was er een nieuwe match. Leek Carlsen na soeverein spel in de eerste twee partijen al op rozen te zitten, nu stond het gewoon weer gelijk. Voor het eerst in vier jaar had Vishy Anand weer eens een klassieke partij van de Noor gewonnen. En hoe. Niet meer dan 34 zetten had hij nodig gehad om de zwarte stelling op te blazen.

Wie benieuwd was naar het effect van deze ommekeer, kon ’s avonds terecht in het Italiaanse restaurant van het hotel waar de Noorse en Indiase delegaties elk een vleugel van de achtste verdieping bezetten. Puur toevallig zaten beide teams op minder dan twee meter van elkaar tegelijkertijd aan tafel. Wie niet wist wie er gewonnen had, kon gemakkelijk misgokken.

Anand en zijn secondanten aten snel en zonder veel te zeggen. Binnen een half uur stonden ze met strakke gezichten op en verdwenen in een zwijgende rij naar boven voor een trainingssessie. Intussen praatte het Noorse gezelschap er vrolijk op los. Aanvankelijk lag Carlsen sloom onderuit, maar al spoedig klonk ook zijn stem luidruchtig in de conversatie.

Dit was blijkbaar de conclusie die beiden getrokken hadden. Anand omarmde de kans die hem geboden werd en wilde niet in euforie verdwalen. Carlsen probeerde zichzelf nogmaals in te prenten dat wat hij op de persconferentie gezegd had, waar was: „In een match moet je niet overdreven reageren op winst of verlies.”

Daarnaast was hem hardhandig duidelijk gemaakt dat hij bij de les moest blijven. Hij had Anand opgezocht in zijn specialiteit, ultradiepe voorbereiding in een theoretische variant, en was na 26 zetten in een stelling beland waarin geen eer meer te behalen was omdat zijn tegenstander thuis al had kunnen zien dat hij gewonnen stond.

In de vierde partij probeerde Carlsen de draad weer op te pakken met zijn eigen specialiteit, het diepzinnig manoeuvreren en zoeken naar kansen in een rustige, op het oog ambitieloos opgezette partij. Maar dit keer ontbrak het toverstokje en geconcentreerd spelend kwam Anand eigenlijk geen moment in gevaar. Na de partij oogde de Indiër bevrijd en vertelde meer dan op de voorgaande persconferenties samen. Carlsen probeerde rustig te blijven: „Ik speelde vreselijk, maar het werd remise, dus dat is oké.”

De vraag wie nu het initiatief had in de match, wilden ze allebei niet beantwoorden. Een beetje nukkig stelde Carlsen dat het vorig jaar in Chennai na vier partijen ook 2-2 stond, hij zag geen verschil. Maar toen verloor hij geen enkele partij en won hij uiteindelijk met 6½-3½, terwijl hij nu al een pijnlijke nederlaag te pakken heeft.

Intussen blijft de match de gemoederen in Noorwegen danig bezighouden. Afgelopen weekend keken 1,7 miljoen Noren naar de live-uitzendingen, een indrukwekkend aantal op een bevolking van 5 miljoen. In Oslo deed de burgemeester een oproep aan zijn 55 duizend ambtenaren om dienstbaar te blijven aan hun medeburgers en tijdens het werk hooguit af en toe naar het WK schaken te kijken.