AKO Literatuurprijs naar Stefan Hertmans

Stefan Hertmans

De AKO Literatuurprijs 2014 is in een rechtstreekse uitzending van Nieuwsuur toegekend aan Stefan Hertmans. De Vlaamse schrijver ontvangt de prijs voor zijn boek Oorlog en terpentijn.

In Oorlog en terpentijn gaat Hertmans aan de haal met oorlogsdagboeken van zijn grootvader, die in de Eerste Wereldoorlog meevocht. Hertmans ontvangt een bedrag van € 50.000 en een sculptuur van Eugène Peters. De prijsjury noemde het boek in een eerder gepubliceerd rapport “Hertmans late meesterproef” die “nu al de status van een klassieker heeft”.

Hertmans liet in een reactie weten verrast te zijn:

“Ik ga er eigenlijk nooit van uit dat ik de wedstrijd win. Het is natuurlijk leuk zo’n wedstrijd, maar wij doen het omdat wij van literatuur houden.”

Voor NRC Handelsblad behandelde Marcel Möring Oorlog en terpentijn. En ook hij was zeer lovend:

“Hertmans geeft de oorlogsperiode de ruimte en daarin schrijft enkele van de mooiste pagina’s die ik over ’14- ‘18 heb gelezen. Leidraad is het dagboek, maar de tekst is die van de schrijver. En die tekst is een onderdompelende ervaring waarin het geknoei van de oorlog tastbaar wordt, de chaos, de verschrikkingen en de schrijnende afstand tussen Franstalig kader en Vlaamse infanteristen die taal-, cultuur- en klassenstrijd tegelijk is en de verhoudingen voorgoed zal bederven.”

Op die plek is ook het essay van Arnon Grunberg te vinden over Oorlog en terpentijn. Hij schreef onder meer:

“Als deze roman geen vervalsing is, dan heeft Hertmans wellicht zijn eruditie en academische uitstapjes als een vergissing beschouwd, een omweg, en is hij tot de conclusie gekomen dat hij zich thuis voelt bij wat ik gemakshalve maar even ‘volkse kunst’ zal noemen. Er is net zomin iets mis met morele consumeerbaarheid als met een kerkdienst, en ook literatuur met dat uitgangspunt, hoewel het niet het mijne is, heeft bestaansrecht.”

Tevens genomineerd waren Wessel te Gussinklo (Zeer helder licht), Guus Kuijer (De Bijbel voor ongelovigen 2), Tom Lanoye, (Gelukkige slaven) Frank Westerman (Stikvallei) en K. Schippers (Voor jou).

Een stuk over de genomineerde schrijvers leest u hier.

De prijs voor het beste Nederlandstalige literaire boek in de categorieën fictie en non-fictie werd voor de 28e keer uitgereikt.

De vakjury van de AKO Literatuurprijs 2014 bestond uit Job Cohen (voorzitter), Karl van den Broeck, Toef Jaeger, Daniëlle Serdijn, Veerle Vanden Bosch en Joost de Vries.

Vorig jaar won Joke van Leeuwen de AKO-prijs met Feest van het begin.