Wiebes onvolledig over schepen

Bewindsman meldt niet dat de fiscus weet dat bedrijven vaak regels overtraden bij investeringen.

Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) heeft de Tweede Kamer gisteren onvolledig geïnformeerd. Hij noemde het „prematuur” te concluderen dat bedrijven fiscale regels overtraden bij het investeren in zeeschepen. Maar de Belastingdienst heeft die conclusie al wel getrokken. Dit blijkt uit interne documenten van de fiscus, die deze krant bezit. Daarin stelt ze op basis van eigen onderzoek dat Nederlandse bedrijven de maatregel „veelvuldig” hebben gebruikt voor „oneigenlijke doeleinden”.

Bedrijven mochten investeringen in onder meer zeeschepen vanaf 2009 versneld afschrijven, waarmee een forse aftrekpost werd gecreëerd. De fiscus keurde de meeste transacties vooraf goed. Later meende de dienst dat de bedrijven zich toch niet aan afspraken hielden en startte een groot onderzoek.

In een interne rapportage van de fiscus over het onderzoek staat dat in heel het land „vergelijkbare constructies” zijn opgezet, die „in essentie” overeenkomen: „Het in twee jaar wegpoetsen van winsten door te doen alsof men een grote investering heeft verricht.”

Fiscaal adviseurs hebben volgens de Belastingdienst de constructies „als een confectiepak” aan bedrijven verkocht. De regeling is inmiddels niet meer van kracht.

Bedrijven probeerden betalingen te „simuleren door gebruik te maken van diverse kasrondjes”. Zo leenden ze volgens de fiscus geld van de bank en betaalden het „op één en dezelfde dag” weer terug aan de bank, die daarvoor een fee ontving. Daarnaast maakten ze met rederijen vooraf afspraken over de toekomstige verkoopprijs van de schepen. Volgens de fiscus is in een aantal gevallen sprake „van fictieve investeringsbedragen en gefingeerde verkoopcontracten waarbij de omvang van het investeringsbedrag wordt opgepompt”.

Wiebes wilde vanochtend niet inhoudelijk reageren. Hij laat via zijn woordvoerder weten: „Het is onze policy geen uitlatingen te doen over onderzoeken of mogelijk lopende onderzoeken.”

Bedrijven die in zeeschepen investeerden, zijn onder meer ketchupfabrikant Heinz, kledingketen Wibra, investeringsmaatschappij Bencis en schoolboekdistributeur Van Dijk Educatie. Het is van geen van bovengenoemde bedrijven bekend of zij regels hebben overtreden. Het gaat in totaal om zo’n 150 zeeschepen van gemiddeld circa 25 miljoen euro per stuk die met behulp van de regeling zijn gebouwd. De fiscus vermoedt dat niet alleen bedrijven, maar ook rijke particulieren regels hebben overtreden. Ze probeert ook die casussen in beeld te krijgen.

Belastinginspecteurs zijn inmiddels bij vrijwel alle betrokken bedrijven en rederijen langs geweest om documentatie op te vragen. Fiscalisten en rederijen zijn geïrriteerd over de gang van zaken. Ze hebben vorige week op eigen verzoek een gesprek gehad op het ministerie van Financiën. Op de achtergrond speelt een lopende rechtszaak tussen Van Dijk Educatie en de fiscus over de regeling.