Terrorisme: tovermiddel om mensen de mond te snoeren

Een van de vele prettige kanten aan het dictatorschap is dat je alle kritiek op je bewind gewoon kunt uitzetten. Er zit natuurlijk ook een heel onprettige kant aan, namelijk het risico dat je eindigt in een rioolpijp langs de weg, zoals Gaddafi. Maar dat gevaar weegt kennelijk niet op tegen de voordelen, gezien de blijvende populariteit van het ambt.

Ik kwam hierop toen ik las dat Egyptische journalisten in opstand waren gekomen tegen de plechtige belofte van hun hoofdredacteuren om geen materiaal te publiceren dat „twijfel zaait over het presteren van staatsinstellingen”. Die belofte viel samen met een wet in wording die alle berichtgeving over de strijdkrachten verbiedt. Om „infiltratie door elementen die terrorisme steunen” te voorkomen.

Ten eerste: heel dapper van die journalisten, want zoals u weet leidt één gefluisterd woord van kritiek in het Egypte van veldmaarschalk buiten dienst Sisi tot jarenlang verblijf in de cel. Ten tweede: terrorisme. Dat wordt echt het tovermiddel om mensen de mond te snoeren. Voor de Turkse president Erdogan zijn journalisten terroristen, en is persvrijheid alleen iets waarachter jihadisten en andere kwaadwilligen zich verbergen. En er zijn veel kwaadwilligen in de wereld van Erdogan. Hij is dan ook „steeds meer tegen internet”, zei hij onlangs. Wie alles wegdoet of temt – Twitter, YouTube, kranten, tv, noem maar op – is die kwaadwilligen ook kwijt.

What’s new, vraagt u zich af. Turkije was toch al het land waar de meeste journalisten vastzitten. Egypte had eventjes vrijheid in 2011, maar is allang weer op het pad van de onvrijheid. Maar dit soort maatregelen blijft niet beperkt tot min of meer autoritair geregeerde landen.

Terrorisme bestaat. Het is gevaarlijk en het heeft ongekend succes. Vooral doordat het de autoriteiten hier op hetzelfde pad brengt als dat van Sisi en Erdogan. Overdreven? Zie de Extremism Disruption Orders die de Britse minister van Binnenlandse Zaken Theresa May in de zin heeft. Zij wil extremisten – niet-gewelddadige – verbieden hun ideeën op straat en in de (sociale) media te verspreiden. Een extremist is voor May iemand die haat zaait, maar ook eenieder die democratie in een kwaad daglicht stelt. Namens welke gezindte of ideologie dan ook. Dus straks alleen nog twitteren over de Great British Bake Off.

Hier gaan we langzaam-langzaam ook dat pad op. Ik merkte het pas nog tijdens een bijeenkomst in Rotterdam waar Leefbaar-wethouder Joost Eerdmans serieus bezwaar had tegen het vertonen van een (geweldloos) propagandafilmpje met een Nederlandse jihadist in Syrië in de hoofdrol. Want zulke filmpjes zouden het volk maar op ideeën brengen. Nationaal Terrorismebestrijder Dick Schoof was het met hem eens. De nieuwszenders zouden dergelijke beelden ook niet moeten uitzenden, vonden ze.

De zaal reageerde verontwaardigd. Verbeeld je! Ze was toch geen kleuterklas?!