Recordschikking SBM voor omkooppraktijken

Omkoping in Afrika en Brazilië kost SBM Offshore 240 miljoen dollar. Het is de hoogste schikking ooit in Nederland.

Aandeel schiet omhoog

Maritiem dienstverlener SBM Offshore heeft een recordschikking getroffen met het Openbaar Ministerie rond omkooppraktijken in Equatoriaal Guinea, Angola en Brazilië. SBM betaalt in drie termijnen een bedrag van 240 miljoen dollar (193 miljoen euro).

SBM-bestuursvoorzitter Bruno Chabas zei vanochtend dat hiermee een streep is gezet onder deze zaak.

De schikking bestaat uit een boete van 40 miljoen dollar en betaling van 200 miljoen dollar „wegens wederrechtelijk verkregen voordeel”. Het OM noemt de hoogte van het bedrag passend. „Het is een straf die pijn doet en recht doet aan de geschokte rechtsorde”.

Dat het OM het niet tot een rechtszaak heeft laten komen maar een schikking heeft aangeboden, heeft SBM te danken aan het feit dat het concern de omkoping zelf in 2012 onder de aandacht heeft gebracht van de autoriteiten, zelf onderzoek heeft verricht en „volledige medewerking” aan verder onderzoek heeft gegeven. Ook het feit dat SBM zelf maatregelen heeft genomen die herhaling moet voorkomen , speelt een belangrijke rol bij de schikking. Bij een schikking kan het OM een bedrijf maatregelen opleggen, een rechter kan dat, in een strafzaak, niet. „Wat je uiteindelijk wil bereiken is dat het strafbare gedrag niet meer plaatsvindt”, zegt een woordvoerder van het OM.

Equatoriaal Guinea en Angola

De omkooppraktijken deden zich voor in de periode 2007-2011. In die tijd heeft SBM 200 miljoen dollar betaald aan commissies aan tussenpersonen. Het meeste geld, 180 miljoen dollar, ging naar handelsagenten in Equatoriaal Guinea, Angola en Brazilië.

SBM was zelf in 2012 onderzoek begonnen nadat het bedrijf getipt was over omkooppraktijken van één agent in Equatoriaal Guinea. Uit de stukken die vandaag zijn bekendgemaakt blijkt dat de handelsagent de hem betaalde commissies – in totaal 18,8 miljoen dollar – „voor een aanzienlijk deel” doorbetaalde aan derden. Die sluisden delen van het geld door naar overheidsfunctionarissen.

In Angola zijn verschillende agenten betrokken geweest bij omkooppraktijken. Daar betaalde SBM in de periode 2007-2011 aan commissies 22,7 miljoen dollar. Een aanzienlijk deel daarvan zou zijn terechtgekomen bij overheidsfunctionarissen.

Meer onderzoeken

Opvallend is dat ook Brazilië deel uitmaakt van de schikking. Op basis van eigen onderzoek zei SBM in april van dit jaar nog dat de beschuldigingen in Brazilië niet hard gemaakt konden worden.

Het OM heeft nu vastgesteld dat er vanuit offshore vennootschappen van één Braziliaanse agent wel degelijk betalingen zijn verricht aan Braziliaanse overheidsfunctionarissen. In de onderzochte periode heeft het bedrijf in totaal 139,1 miljoen dollar betaald aan commissies aan handelsagenten in Brazilië.

SBM Offshore werkt in Brazilië nauw samen met het staatsbedrijf Petrobras. Het bedrijf heeft langdurige contracten lopen voor de productie – vanaf drijvende platforms – van honderdduizenden vaten olie per dag.

Vanwege het omkoopschandaal heeft SBM dit jaar niet kunnen meedingen naar nieuwe opdrachten. Helemaal duidelijk is de situatie in Brazilië niet. Er lopen nog verschillende corruptieonderzoeken waarbij ook SBM betrokken zou kunnen zijn.

SBM Offshore, dat begin 2012 een nieuw bestuur kreeg en een compliance officer, heeft begin dit jaar al een voorziening genomen van 240 miljoen dollar.

Dat bedrag komt exact overeen met de hoogte van de schikking die vandaag bekend is gemaakt.