Rechtse ex-premier zet linkse Elysée in tegen rivaal Sarkozy

Journalisten van Le Monde onthulden in een boek dat presidentskandidaat Fillon zijn rivaal en partijgenoot Sarkozy wilde laten struikelen.

Oud-premier François Fillon

Met de ontboezemingen van de hoogste ambtelijke baas van het Elysée over Sarkozy’s voormalige premier François Fillon hebben de intriges van Frans rechts nu ook François Hollande bereikt. De rechterhand van de president, secretaris-generaal Jean-Pierre Jouyet, is beschadigd en zou volgens zijn critici moeten aftreden. Voor Fillon, die zelf president wil worden, is weinig hoop meer.

Jouyet komt aan het woord in het afgelopen week verschenen nieuwe boek Sarko s’est tuer van twee onderzoeksjournalisten van Le Monde. Hij zegt daarin dat Fillon hem in juni tijdens een lunch heeft gevraagd „snel” werk te maken van de juridische vervolging van Sarkozy wegens het overschrijden van het plafond voor campagne-uitgaven in 2012.

Fillon was tussen 2007 en 2012 de steeds ongelukkiger ogende uitvoerder van het beleid van Sarkozy en heeft sinds het rechtse verkiezingsverlies zijn zinnen gezet op een terugkeer als president in 2017. Sarkozy is zijn belangrijkste concurrent, maar ook Alain Juppé, oud-premier van Chirac, wil de partij leiden. Beide mannen staan bekend als gematigder krachten in de door Sarkozy naar rechts getrokken UMP. Als Fillon werkelijk het linkse Elysée heeft gevraagd Sarkozy aan te pakken, dan is dat volgens partijgenoten „hoogverraad”.

Jouyet, die lid is van de Parti Socialiste, was onder Fillon korte tijd staatssecretaris voor Europese Zaken. Dat werd hem door zijn boezemvriend Hollande toen niet in dank afgenomen. De twee studeerden beiden af in de jaargang ‘Voltaire’ (1980) van de voorname bestuurdersschool ENA en hielden altijd contact. Pas toen Hollande dit jaar op het Elysée schoon schip maakte en een nieuwe ambtelijke baas nodig had, verzoenden ze zich. Ze spreken elkaar nu weer dagelijks, niet alleen over beleid, maar ook over persoonlijke kwesties of de laatste sportuitslagen.

Geconfronteerd met het boek liet Jouyet aanvankelijk weten dat hij de uitspraken over Fillon niet gedaan had. Maar toen de auteurs dreigden de opnames naar buiten te brengen, erkende hij dat Fillon hem met het opmerkelijke verzoek benaderd had.

Fillon ontkent in alle toonaarden. Hij werd daarin gisteren gesteund door een derde disgenoot die in juni aanschoof in het verfijnde driesterrenrestaurant Ledoyen: Antoine Gosset-Grainville. Deze voormalige kabinetschef van Fillon kwam met een nieuwe lezing om zijn voormalige baas te beschermen: niet Fillon, maar het Elysée had het initiatief genomen voor de lunch. En er zou niet over partijpolitiek maar over „Europese vraagstukken” zijn gesproken.

Hoe het ook ging, zowel links als rechts loopt door de nieuwe affaire zware averij op. ‘Marine Le Pen bedankt hen’, kopte Le Figaro maandag. Alleen al het beeld dat de twee partijkopstukken in een prijzig restaurant in Parijs (couverts van 128 tot 245 euro) samenzweren, onderstreept haar stelling dat de gevestigde politiek één pot nat is en politici alleen bezig zijn met het verdelen van baantjes.

Sarkozy zei tijdens een openbare bijeenkomst in Caen „geschokt” te zijn. Hij zegt al langer dat het Elysée achter zijn vele juridische procedures zit. Maar in een poging zich als staatsman boven de kibbelende partijen te positioneren, wilde hij aan de kwestie niet veel woorden vuil maken. Dat de discussie nu over Fillon gaat, komt hem goed uit: het boek van de Monde-journalisten gaat verder vooral over de vele affaires die Sarkozy op zijn pad terug naar de macht treft.