Opkopers melden zich in beursarena

Bij voedingsbedrijf Nutreco regent het biedingen. Baggeraar Boskalis kocht en masse aandelen Fugro. Wie wint? De belegger of de baas?

Nutreco is een grote producent van visvoer. Rond het Amersfoortse bedrijf is een biedingsstrijd ontstaan tussen het Nederlandse familiebedrijf SHV en een combinatie van concurrent Cargill en investeerder Permira. Foto AFP

Daar klinkt het klets-klats-klander uit de beursarena.

Twee buitenlandse partijen probeerden zaterdag om samen het al overeengekomen miljardenbod van familiebedrijf SHV op het beursgenoteerde vis- en veevoederbedrijf Nutreco te demonteren en Nutreco zelf te kopen, maar SHV sloeg meteen terug met een hoger bod.

Opkopers ruiken hun kans en grote aandelenpakketten van ingenieursbureau Fugro wisselden de laatste dagen van eigenaar. Koper nummer 1? Baggerbedrijf Boskalis.

Heersen hier ‘Amerikaanse toestanden’ waarin speculanten en opkopers de toekomst van bedrijven en banen bepalen?

Traditioneel argwanend

Nederland kijkt traditioneel argwanend naar beursgekletter om de macht bij grote ondernemingen. Ja, de aandeelhouder is – om even in Angelsaksisch jargon te vervallen – niet alleen de shareholder, maar ook een belangrijke stakeholder. Hij is een belanghebbende bij de continuïteit en het profijt van beursgenoteerde ondernemingen, maar dat zijn de werknemers ook. En de topmanagers die riante vergoedingen voor hun arbeid krijgen. En de klanten, zonder wie een bedrijf kansloos is. Maar ook de (lokale) gemeenschap die heffingen en belastingen int, maar datzelfde bedrijf ook moet voorzien van adequaat opgeleide en gezonde werknemers.

Het touwtrekken tussen belanghebbenden zorgt bij meer bedrijven voor nervositeit. Hoe ver moeten bestuurders en commissarissen gaan om beleggers gunstig te stemmen? Bij DSM heeft bijvoorbeeld de Amerikaanse activistische belegger Third Point een aandelenpakket van 3 procent gekocht. Third Point ijvert voor maatregelen die DSM een slanker, winstgevender bedrijf moeten maken.

Aan de toevallige voorbeelden Fugro en Nutreco kun je aflezen hoe de top van het Nederlandse bedrijfsleven denkt en handelt als aandeelhoudersmacht zich opdringt.

Boskalis zoog afgelopen vrijdag als een stofzuiger zoveel mogelijk Fugro-aandelen op. Die aandelen gingen tegen bodemprijzen weg. Beleggers en analisten bezien Fugro met wantrouwen na de derde winstwaarschuwing in een jaar en het schrappen van het dividend over 2014. Beurslieveling werd verschoppeling. Dus kwetsbaar.

Dat stak bij Fugro. Vrijdag reageerde het bedrijf meteen met een geïrriteerd persbericht van vier zinnen dat de aandelenaankopen onverwacht kwamen en dat men daar niet om had gevraagd. Alsof Boskalis niet zelf mag beslissen wat ze met haar (geleende) geld doet op de vrije aandelenmarkt.

Maandag volgde weer een persbericht dat Fugro onafhankelijk wil zijn, maar best wil samenwerken. Boskalis deed nog wat kleine beursaankopen, zodat het belang nu uitkomt op 15 procent. Een steek onder water, dat Boskalis zich niks aantrekt van Fugro’s irritatie? Boskalis houdt vol: er komt geen bod, dus is het nu gewapende vrede. Totdat.....een concurrent een bod doet op Fugro. Dan kan Boskalis de rol spelen van vriend en redder.

Ontmanteling

In de strijd om Nutreco heeft SHV die rol van vriend op zich genomen. De overname was rond, maar dreigde gefrustreerd te worden door een hoger bod van het Amerikaanse familiebedrijf Cargill, waar de Nederlander Marcel Smit (ex-KPN) financieel directeur is, en private-equityfinancier Permira. Zij wilden Nutreco in twee delen splitsen en elk een brok kopen. Precies wat de top van Nutreco níet wil. Die vreest verlies van zijn baan, ontmanteling van het hoofdkantoor in Amersfoort en van stafafdelingen en reorganisaties die banen kosten.

De bestuurders willen de zaak bij elkaar houden, en dat is precies wat SHV bij zijn eerste bod heeft toegezegd. Nu legt SHV 3 miljard euro op tafel, dat is 300 miljoen extra. Beleggers die de eerste regel uit het Handboek Overnames hadden gevolgd zijn tevreden. Ga nooit in op het eerste bod, er kan altijd meer volgen.

SHV zegt met zijn bod ook: we willen de aandeelhouder meekrijgen, vandaar ons hogere bod, maar we willen de bedrijfstop ook meekrijgen, vandaar onze toezegging dat Nutreco niet wordt opgesplitst. Deze uitkomst is de afweging van belangen die Nederlandse bestuurders en commissarissen moeten maken.

Het is alleen de vraag hoeveel geld SHV achter de hand heeft om een biedingenrace met Cargill en het kapitaalkrachtige Permira vol te houden.