Moet je Afrika Cup willen spelen tijdens ebolacrisis?

Het voetbaltoernooi zit met een groot probleem. Uit angst voor ebola lijkt geen land het te willen organiseren.

Hoog gras, harde tackles, exotisch voetbal en heupwiegende fans. Dat is de Afrika Cup. Over twee maanden moet het belangrijkste voetbaltoernooi van Afrika beginnen. Maar er is nog geen land gevonden dat het wil organiseren. Gisteren hield de Afrikaanse voetbalbond CAF een spoedberaad in Kaïro, nadat beoogd gastland Marokko afgelopen weekend is afgehaakt.

Marokko weigert het toernooi te organiseren uit angst voor de ebola-epidemie. De Afrikaanse voetbalfederatie diskwalificeert Marokko van deelname aan het toernooi, zo werd gisteren bekend. Een nieuw gastland kon de CAF nog niet bekendmaken na de vergadering in de hoofdstad van Egypte. Het toernooi staat gepland voor 17 januari tot en met 8 februari volgend jaar.

1 Waarom is Marokko gediskwalificeerd?

Het land wordt op deze manier gestraft omdat het tot grote frustratie van de Afrikaanse voetbalbond de organisatie van het toernooi weigerde. Marokko – waar geen ebola heerst – was bang dat supporters uit West-Afrika het virus overdragen. De CAF vond dat Marokko het toernooi gewoon kon organiseren.

2 Is het wel slim om het toernooi door te laten gaan?

Viroloog Ab Osterhaus van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam begrijpt het besluit van Marokko wel, vertelt hij. „Zeker gezien de welhaast onmogelijkheid om fans, die kort ziek zijn of in het incubatiestadium zitten, uit bepaalde West-Afrikaanse landen met zekerheid uit te sluiten.”

De kans op een besmetting is reëel, denkt hij. „Dat lijkt me wel, als we over meer dan honderdduizend mensen on the move spreken.”

Hij vindt dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een risicoanalyse moet maken waarna besloten kan worden of het gevaar op besmettingen aanvaardbaar is.

Ebola – waaraan inmiddels zo’n 5.000 mensen zijn overleden – komt voor in Liberia, Sierra Leone en Guinee in West-Afrika. Van deze landen kan alleen Guinee zich nog plaatsen voor het toernooi. Maar volgens Marokko zouden ook duizenden voetbalfans uit de andere twee ebola-landen de wedstrijden bezoeken.

3 Waarom wordt het toernooi niet verplaatst?

Dat wil de organisator niet, de Afrikaanse voetbalbond CAF. Het toernooi is een van de belangrijkste inkomstenbronnen voor de Afrikaanse bond. Het zou een financiële strop van enkele miljoenen euro’s zijn voor de federatie; er zijn al afspraken gemaakt met commerciële partijen.

Uitstellen zou ook lastig zijn: op de internationale voetbalkalender is geen ander geschikt moment te vinden, aldus de CAF. Verplaatsen naar begin 2016 zou kunnen betekenen dat Europese clubs hun Afrikaanse spelers – zoals de Ivoriaan Yaya Touré van Manchester City – geen toestemming geven met hun land mee te doen.

4 Wat zijn nu de opties voor de organisatie?

De Afrikaanse voetbalbond is hard op zoek naar een last-minute organisator. Zuid-Afrika, Egypte, Soedan, en Ghana hebben al laten weten niet als vervangend gastland te willen optreden. Nigeria, Angola en Gabon worden als mogelijke vervangers genoemd. De tijd begint te dringen, twee maanden voorbereidingstijd voor een groot voetbaltoernooi met honderdduizenden bezoekers is erg kort.

5 Beïnvloeden epidemieën vaker grote sportevenementen?

Ja. In 2001 werden tientallen Nederlandse wielerkoersen afgelast uit angst voor verspreiding van de mond- en klauwzeercrisis. Nederlands grootste wielerwedstrijd, De Amstel Goldrace, ging wel door, maar had dat jaar een aangepast parcours: het korte gedeelte door België werd geannuleerd. En de wielrenners werden voor de start ontsmet.