Grote rivalen eens over klimaat

Akkoord tussen China en VS kan internationale onderhandelingen een impuls geven.

Na maandenlange stille diplomatie hebben China en de Verenigde Staten een politiek akkoord gesloten de uitstoot van broeikasgassen in volgend decennium drastisch te verminderen.

De onverwachte klimaatovereenkomst bij de Amerikaans-Chinese top in Beijing werd vanochtend door presidenten Obama en Xi aangekondigd in een voor Chinese begrippen zeldzame persconferentie in de Grote Hal van het Volk. Het is voor het eerst in twintig jaar van klimaatonderhandelingen dat de twee grootste economieën en broeikasgasuitstoters van de wereld het eens zijn over een plan om klimaatverandering te bestrijden.

Markant is vooral dat China zich verplicht de uitstoot van broeikasgassen af te remmen en na een piek in 2030 in absolute termen te verminderen. Een concreet percentage noemde Xi niet. Dat gebeurt volgende maand tijdens de start van de nieuwe VN-klimaatonderhandelingen in Lima, Peru. China’s aandeel in de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen bedraagt momenteel 29 procent.

Wel zei Xi dat in 2030 20 procent van de Chinese behoefte aan energie uit duurzame bronnen (zon, wind) en kernenergie moet komen. Dat is nu nog geen 6 procent, want kolen zijn nog altijd goedkoper dan zon- en windenergie. In schoongemaakt Beijing zei Obama dat de overeenkomst „een historische mijlpaal in Amerikaans-Chinese betrekkingen” is. Hij verplichtte de VS de uitstoot van CO2 te verlagen met 26 tot 28 procent in 2025 (ten opzichte van 2005).

Dat is volgens het Witte Huis een aanscherping van het eerdere plan voor een reductie met 17 procent in 2020. Maar de plannen gaan niet zo ver als die van Europa, dat in 2030 de uitstoot met minimaal 40 procent wil reduceren ten opzichte van 1990.

Obama kwam onmiddellijk onder vuur te leggen van de aanstaande Senaatsleider, Mitch McConnell. „Een onrealistisch plan dat de president in de schoot van zijn opvolger dumpt”, aldus de Republikein. Obama is echter tot eind 2016 aan de macht en hij maakte duidelijk dat hij samen met zijn Chinese collega – tot 2022 in het zadel – de lopende VN-klimaatonderhandelingen eind volgend jaar in Parijs tot een goed einde wil brengen.

China en de VS nemen met hun politieke wilsverklaring een voorschot op de uitkomst van deze onderhandelingen. Volgens het Witte Huis is het feit dat China nu ook de noodzaak inziet van bindende maatregelen tegen klimaatverandering „belangrijk om andere ontwikkelingslanden aan boord te krijgen en om tegenstanders in het Congres te overtuigen”.

Veel klimaatexperts reageren positief op het akkoord. De kans op een nieuw verdrag in Parijs zou aanzienlijk zijn vergroot. Een poging tot een akkoord op de klimaattop in Kopenhagen in 2009 liep nog stuk op Amerikaans-Chinese meningsverschillen.

Volgens Amerikaanse bronnen was Obama persoonlijk betrokken bij de gesprekken met China en stuurde hij over deze kwestie ook persoonlijke brieven aan Xi. De Chinese leider ervaart, sinds hij weer in Beijing woont, dagelijks dat het anders moet in China als het gaat om vervuiling van lucht, land en water.

De verwoestijning van Noord-China zet hard door, het vroeger natte zuiden kreeg de afgelopen jaren te maken met ongewoon lange periodes van droogte. Grote metropolen als Shanghai worden bedreigd door een stijgende Oost-Chinese Zee. Hoewel China en de VS op tal van politieke en economische terreinen elkaars rivalen zijn, blijken zij in staat het over een cruciaal onderwerp eens te worden.