De televisiesinterklaas houdt het nog ‘ouderwets gezellig’

800.000 mensen keken naar het Sinterklaasjournaal. Ging de Sint stelling nemen in het pietendebat?

De vriendinnen Marijn, Siri en Zoë (8) kijken in Amsterdam naar de eerste uitzending van hetSinterklaasjournaal. Zoë: „Ze mogen niet meer zwart zijn, Dat vinden donkere mensen niet leuk.” Foto Merlin Daleman

Vol spanning zitten de gelovigen om zes uur voor de televisie. Zal de bisschop hervormingen aankondigen? Of blijft alles bij het oude?

In opmaat naar de eerste aflevering van het Sinterklaasjournaal gisteravond, groeide de verwachting op een ex cathedra van de heilige inzake het zwartepietendebat.

Op de bank in De Baarsjes te Amsterdam zitten de achtjarige Marijn, Siri en Zoë klaar, met patat op schoot en mijter en pietenmutsen op hun hoofd. Marijn is een gelovige, haar vriendinnen zijn ietsisten. Marijn tijdens de reclame: „Ik heb een keer gezien dat zijn baard nep was.”

Zoë: „Maar hij bestáát wel.”

Niet alleen kinderen keken dit jaar reikhalzend uit naar de eerste uitzending. Met de keuze van de huidskleur van de pieten, zou het Sinterklaasjournaal stelling nemen. Omdat het tv-programma zo beeldbepalend is voor de sinterklaasviering, kijken ook verschillende sinterklaascomités mee, om het uiterlijk van hun intocht af te stemmen op de tv. Wanneer het Sinterklaasjournaal kleur bekent, dan volgt het land, zo is het idee. Niet voor niets zat omroep NTR, die het programma maakt, in september bij het pietenoverleg van minister Asscher (Sociale Zaken, PvdA) en eerder bij het overleg met de Amsterdamse burgemeester Van der Laan.

Nu komt presentatrice Dieuwertje Blok in beeld. Per straalverbinding vraagt ze aan Sinterklaas op de stoomboot, op weg naar Nederland: „Maar de allerbelangrijkste vraag van de hele wereld op dit moment is natuurlijk: komen er ook pieten naar Nederland? Sommige mensen vinden ze maar ouderwets.”

Sinterklaas: „Daarom neem ik ze juist mee. Dan wordt het weer ouderwets gezellig in Nederland. Dat is al honderden jaren zo geweest en dat zal altijd wel zo blijven.”

De bisschop stelt zich dus op als traditionalist. „Ouderwets gezellig” wordt als een mantra door de uitzending heen herhaald. Overigens kan het programma nog alle kanten op. Over de kleur van de pieten heeft de decemberheilige niets gezegd. En ironie is deze Sinterklaas niet vreemd.

De dialoog gaat over de hoofden van Marijn, Siri en Zoë heen. Maar desgevraagd willen de drie vriendinnen zich wel even mengen in het pietendebat.

„Marijn: „Er zijn ook gele pieten. Maar dat vind ik raar. Want dan zijn ze niet meer zwart. En ze horen zwart te zijn.”

Zoë: „Ze mogen niet meer zwart.”

Marijn: „Waarom niet?”

Zoë: „Dat vinden donkere mensen niet leuk.”

Marijn: „Maar die zijn toch zelf zwart?”

Siri: „Mijn vader heeft een donkere man gezien die protesteerde.”

Zoë: „Het voelt alsof ze de donkere mensen een beetje plagen. Omdat ze donker zijn.”

De pieten komen in beeld. Ze zijn allemaal donkerbruin geschminkt. En ze doen een traditionele blackface-sketch: blanke komieken spelen voor domme zwarten. In het ruim hangen ze een schilderij op van Dieuwertje Blok. Marijn opgewonden: „Zij hebben een gat geboord! In de romp!” Al snel stuitert Pietje Paniek door de boot: er staat water in het ruim.

Dan is het alweer afgelopen. De meisjes springen op om met lampionnen langs de deuren te gaan lopen. Want Sint Maarten staat ook nog op het programma.