Nabestaanden huilen om verlies en koesteren de herinneringen

Tweeduizend mensen herdachten gisteren in de RAI de ramp met vlucht MH17. „Van binnen ga ik kapot.”

foto ANP

De meeste nabestaanden zijn tevreden. Dankbaar, dat ze hun dierbaren hebben kunnen herdenken. „Het was mooi en integer”, zegt Jonathan Mechanicus over de nationale herdenking van vlucht MH17, gisteren in de RAI. Mechanicus verloor bij de ramp zijn halfbroer, de Amsterdammer Tim Nieburg. „Eigenlijk alles tijdens de herdenking heeft me geraakt. Het samenzijn van al die mensen. Het was supermooi.”

Het regende na afloop complimenten. De organisatoren zeiden vooraf het midden te zoeken tussen persoonlijke verhalen van nabestaanden én het bieden van „waardigheid, decorum en structuur” door „de strakke kaders van een staatsceremonie”. Dat is gelukt. Er waren tweeduizend bezoekers en toch hing er een intieme sfeer doordat iedereen, onder zacht oranje licht, in een cirkel om een hart van bloemen en 298 kaarsen was geplaatst. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima waren er, leden van het kabinet en andere hoogwaardigheidsbekleders, maar die zaten nu eens niet op de eerste rij. Bekende artiesten zongen troostende liederen. Applaus was er vooral na verhalen van de nabestaanden zelf.

De herdenking was even niet het moment voor woede over de crash of teleurstelling over de trage afhandeling. Premier Rutte beperkte zich in zijn speech tot de belofte te blijven werken aan een „waardig afscheid” voor de slachtoffers. „Met alles wat in ons is, willen wij dat er recht wordt gedaan aan deze 298 mensen.”

Het was een dag om te herdenken en, bijna vier maanden na de ramp, als het even kan zelfs al dankbaar te zijn voor de herinneringen. „We hoeven ons niet ons hele verdere leven te verstoppen in ons verdriet. We koesteren de herinnering, niet de pijn van het verlies”, hield theologe Jacobine Geel de nabestaanden voor. Haar woorden sloten aan bij die van premier Rutte: „Wat als de moed om door te gaan schuilt in de liefdevolle herinnering, die blijvend is? Ik wens u dat toe.”

Emoties waren tastbaar bij het noemen van alle omgekomenen. Hun namen werden opgelezen door dertig nabestaanden, staand tussen de bezoekers en uitgelicht in het donker. Soms volgde een korte omschrijving. „Onze mooie lieve slimme zoon.” „Mijn lieve dochter.” „Mijn soulmate.” En: „Mijn lieve vader die helaas nog niet bij ons terug is.”

Ook gehuild werd er bij het luisteren naar SuzeAnn Bakker, die beide ouders verloor. Het gemis is „altijd op de achtergrond en soms zo heftig dat je even niet meer op je benen kunt staan”. Ze vertelde „zeer geraakt” te zijn door de kaart van een onbekende kennis die schreef: „Ik zag jullie vader nog in de vertrekhal op Schiphol. Ik wilde hem gedag zeggen, maar hij reageerde niet omdat hij met iets veel veel belangrijkers bezig was – jullie moeder zoenen.”

Indruk maakten ook de woorden van de 13-jarige Gita Wiegel, die haar omgekomen moeder Pris Rangin op Schiphol nog een half uur lang had staan knuffelen omdat zij elkaar liefst vier weken niet zouden zien. „Ik zal eerlijk zijn, ik probeer mijn gevoelens zo veel mogelijk voor iedereen weg te stoppen. Maar van binnen ga ik kapot.” Ook haar leven gaat door. „Mijn moeder wilde het beste voor mij. Daarom ga ik door met mijn leven, voor haar. Ik wil dat ze van boven naar me kan kijken en trots op me kan zijn.”