myTomorrows is de Uber van de medicijnen

Foto ANP

Wat Uber voor de taxibranche is, is myTomorrows  in het klein voor de farmaceutische industrie. De Nederlandse start-up, die experimentele medicijnen legaal beschikbaar stelt voor ernstig zieke patiënten, maakte deze week bekend 4,5 miljoen euro te hebben opgehaald. Drie redenen waarom myTomorrows populair is bij investeerders, en toch omstreden.

Ze zijn gewild

Voor dokter, initiator en directeur van myTomorrows Ronald Brus – hiervoor topman van het ondertussen aan Johnson & Johnson verkochte vaccinbedrijf Crucell – is het bedrijf persoonlijk. Toen zijn vader in 2009 longkanker kreeg, duurde het door het “woud van regels” zo lang voor Brus experimentele medicijnen kon krijgen dat zijn vader al overleden was.

Het proces om medicijnen op de markt te brengen duurt “gemiddeld zo’n 14,5 jaar” door ontwikkeling, testen en wetgeving. “Overregulatie”, vindt Brus. “Oorspronkelijk ter bescherming, maar nu in het nadeel van sommige patiënten.” Door contracten met farmabedrijven af te sluiten en wetgeving per land uit te zoeken, claimt het bedrijf dat artsen via hen makkelijker experimentele medicatie voor ernstig zieke patiënten kunnen bestellen.

Ze zijn vernieuwend

myTomorrows bestaat sinds eind 2012. Brus stak er zelf ruim 2 miljoen euro in. Nog zo’n twee miljoen haalde het bedrijf op door “een rondje langs vrienden en familie”. En nu 4,5 miljoen van een van de grootste durfinvesteerders op het gebied van tech en gezondheidszorg: Balderton Capital en Sofinnova Partners.

myTomorrows heeft zo’n dertig werknemers in meerdere landen. Zes farmaceutische en biotechbedrijven leveren en enkele honderden patiënten maken via hun arts gebruik van de diensten. In zeven Europese landen, waaronder Nederland. Waarom zien investeerders het kleine bedrijf dan toch zitten?

Groeipotentieel. Met het binnengehaalde geld wil myTomorrows binnen een paar jaar boven de 35 aangesloten bedrijven hebben, in heel Europa zitten en zo snel mogelijk ook de VS veroveren. Brus:

“We zijn een beetje als Spotify: in het begin kost het veel geld, maar hoe meer mensen zich erbij aansluiten, hoe beter het te bekostigen is.”

De lange ontwikkelingstijd maakt medicijnen volgens Brus duur, de behoefte om te investeren - zeker bij kleine bedrijven - laag en de keuzevrijheid voor patiënt en arts beperkt. myTomorrows zou de industrie blijvend kunnen veranderen, denkt Brus.

Ze zijn controversieel

Maar zijn die “complexe en dure” regels er niet om de patiënt te beschermen? In mei 2013 stelde PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester Kamervragen over myTomorrows. En investeerder James Wise van Balderton schrijft zelf:

“If they are successful, there will be headlines that say MyTomorrows is saving lives [...] But if they fail, the headlines will be that MyTomorrows is risking lives, or that the greedy investors behind it are taking money from health care providers.”

“Gelukkig maar”, vindt Brus. “Wat innovatief is, moet voor controverse zorgen.”

Volgens hem verschilt myTomorrows niet veel van een gewone test van medicijnen, “maar dan zonder placebo’s”. Het bedrijf spreekt met de farmabedrijven een bedrag af. Het geeft daarvoor data door over wat de ervaringen zijn. Mocht het op de markt komen, dan krijgt myTomorrows 10 procent van de verkoop van het product. En patiënten moeten, tenzij het vergoed wordt, meestal gewoon betalen.

Oneerlijk? Financieel directeur Erdem Yavuz schrijft op de website dat het bedrijf met dit model zijn onafhankelijkheid wil bewaren: “Te vaak mislukken goedbedoelde initiatieven als gevolg van afhankelijkheid van onvoorspelbare en volatiele inkomstenbronnen.” Naarmate het meer verkoopt, zou Brus “patiënten willen helpen door de prijzen eventueel naar beneden te halen”.