Je moet kiezen: altijd natte sokken aan, of altijd ontbijten met een frikandel speciaal

De Facebookpagina ‘Dilemma op Dinsdag’ stelt bijna 72.000 volgers elke dinsdag voor onmogelijke keuzes. Vandaag wordt het boek met dilemma’s gepresenteerd: Altijd natte sokken of altijd een frikandel speciaal als ontbijt?

Je móét kiezen: hak je je hand eraf, of verlaat je nooit meer je woonplaats? Of: altijd achtervolgd worden door een draaiorgel, of altijd een stem die alles wat je zegt in het Duits nasynchroniseert? Wekelijks klikken de duizenden bezoekers van de Facebookpagina Dilemma op Dinsdag op zulke bizarre keuzes.

De pagina begon als grappig onderonsje van familie en vrienden, maar trekt nu een publiek van bijna 72.000 volgers – vooral studenten. Elke dinsdag stemmen en reageren zij op de dilemma’s.

Dilemma op Dinsdag is een voorbeeld van de doe-het-zelfpublicaties die zijn ontstaan door de opkomst van Facebook en andere sociale media. Klein begonnen en opgepikt door het grote publiek online. Andere voorbeelden: de pagina Taalvoutjes (waar spelfouten in het dagelijks leven worden gespot) en de Tumblr- en Facebookpagina’s van ‘Meester Bart’. En net als Taalvoutjes en Meester Bart maakt Dilemma op Dinsdag de overstap naar papier.

Een paar maanden geleden werd het team achter de dilemma’s benaderd door uitgeverij Blossom Books met de vraag of ze hun dilemma’s wilden bundelen. Vanaf vandaag ligt Altijd natte sokken of altijd een frikandel speciaal als ontbijt? in verschillende boekwinkels. Elke pagina van het boek is in tweeën gesneden, met op elke helft een dilemma. Zo maakt de lezer verschillende combinaties. De oplage is bescheiden – de uitgever wil niet zeggen hoeveel exemplaren er zijn gedrukt.

Van feestjes naar Facebook

Dilemma op Dinsdag wordt gemaakt door een team van zes mensen uit onder meer Amsterdam en Utrecht. Illustrator Marloes Toonen, die de dilemma’s tekent, en dilemma-bedenker Joeske Vervoort (leerkracht op een basisschool) vertellen dat zij op feestjes en verjaardagen al dilemma’s bedachten voor hun familie.

Via Facebook wilden zij hun vrienden daar deelgenoot van maken. Toonen: „Toen we 5.000 volgers hadden, belde ik mijn moeder. Bij 20.000 dacht ik: dit zal het zijn. Maar we groeien nog steeds.” De makers hebben hun digitale populariteit nog niet te gelde gemaakt; ze verdienen geen geld aan de Facebookpagina.

Vijf dilemma’s voor de makers van Dilemma op Dinsdag.

Choqueren of aan het denken zetten?

Vervoort: „Mensen zitten in een vast denkritme. We willen hen uitdagen daarbuiten te denken en zich voor te stellen hoe het bijvoorbeeld zou zijn om een kalkoenlel te hebben of een huid van krokettenkorst. Dat spreekt tot de verbeelding.”

Tijd steken in Dilemma op Dinsdag of in eigen werk?

Vervoort: „We zien dit niet echt als werk. Het is een manier om elkaar te zien en te ontspannen met een biertje erbij. We vergaderen een middag of avond per maand. Meestal hebben we dan vier nieuwe dilemma’s. Voor Marloes kost dit de meeste tijd: zij tekent de illustraties met de hand. We krijgen wel mails of we elke dag een dilemma willen plaatsen, maar dat kan echt niet.”

Geen inspiratie: stoppen of doorgaan?

Toonen: „De inspiratie is nog lang niet op, maar het wordt wel moeilijker om goede dilemma’s te bedenken. We moeten oppassen dat het niet té absurd wordt. Eén keer moest je kiezen tussen altijd twintig cavia’s in je huis of een keer een zeehondje doodknuppelen. Dat ging te ver, sommige volgers gingen helemaal los. Toen hebben we ook wat likes verloren. We doen bewust niets met nieuws of ‘makkelijke’ keuzes zoals doof en blind. Het moet altijd iets zijn waar je je fantasie op kunt loslaten.”

Zelf verzinnen of samen met lezers?

Vervoort: „Het is belangrijk de volgers erbij te betrekken. Zij sturen vaak dilemma’s in. Die screenen we streng. Als we een idee gebruiken, zetten we erbij van wie het komt. Ook in het boek. Toen we 50.000 likes hadden, verstopten we een cadeau. Door een rebus op te lossen, kwam je erachter waar dat lag. Ook deden we een oproep toen we één jaar bestonden. Van de favoriete dilemma’s maakten we een collage en we gaven de winnaar een ingelijst exemplaar van zijn favoriete dilemma.”

Groter groeien of klein blijven?

Toonen: „Het was eerst de bedoeling dit alleen voor vrienden en kennissen te doen, maar als we moeten kiezen willen we groot blijven. Het is leuk dat de dilemma’s zo bekend zijn geworden en dat mensen erover praten. Laatst zei iemand dat ze elke dinsdag op kantoor, voor ze beginnen, een dilemma doen. Dat is leuk, je komt los en begint je dag op een andere manier.”