Column

Ik maak me zorgen over Sinterklaas

Iedereen heeft het over Zwarte Piet, maar mij baart vooral de positie van Sinterklaas zorgen. Zijn autoriteit wordt namelijk al vele jaren stelselmatig ondergraven, met nadelige gevolgen voor de maatschappelijke ordening. Als het aanzien van de Goedheiligman al wordt geschonden, wat moet er dan op den duur terechtkomen van het gezag van de wijkagent of de minister?

Mijn bezorgdheid gaat terug op een ervaring uit 1955, toen Sint en Piet een bezoek brachten aan mijn kleuterschool. Aanvankelijk ging alles goed. Wij, de leerlingen, zongen een toepasselijk lied, waarop Sint het grote boek opende en ons één voor één bij zich riep. Altijd weer even een spannend moment, gezien de mogelijkheid dat je als stout kind in de zak zou worden gestopt en meegenomen naar Spanje. Maar ook dit jaar hoefde weer niemand mee.

Dat had ook niet gekund, bleek even later, toen wij voor het schoolraam stonden opgesteld om wuivend en zingend Sinterklaas te zien vertrekken. Sint en Piet verplaatsten zich namelijk in een Fiatje, zó klein dat het ternauwernood plaats bood aan twee volwassenen. Laat staan dat er nog een zak met kinderen bij had gekund. Minzaam terug wuivend maakte de Goedheiligman zich klaar voor de krappe reis. Eerst zette hij de mijter af – al enigszins een afknapper. Regelrechte ontsteltenis volgde toen de Sint zijn bisschopsstaf in drie delen uiteenschroefde. Het was een demasqué van autoriteit dat ons kleuters in diepe verwarring achterliet. Was dit werkelijk dezelfde man, die ’s nachts te paard over de daken reed?

In later jaren ging het met de Sint gestaag bergafwaarts. Op de televisie was bijvoorbeeld te zien hoe de grijsaard door zijn Zwarte Pieten voortdurend in het ootje werd genomen. Dan hadden ze zogenaamd de cadeautjes vergeten of de schimmel verstopt. Weliswaar werd op de valreep de ontredderde oude man steeds uit de brand geholpen, maar de toon was gezet: autoriteit is er kennelijk om ondergraven te worden. Het element straf lijkt inmiddels uit het Sinterklaasfeest verdwenen. De gemiddelde Zwarte Piet lijkt niet meer te weten waar zijn roede eigenlijk voor dient.

Gevolgen blijven niet uit: onder de jeugd slinkt het vertrouwen in, en het gezag van, onze instituties zienderogen. De conclusie moet zijn: het Sinterklaasfeest behoeft dringend herziening, het is niet meer van deze tijd. Ik overweeg sterk via de rechter de overheid te dwingen tot maatregelen terzake, en als het moet ga ik door tot de Raad van State.

Het zou trouwens niet voor het eerst zijn dat maatregelen tegen dit feest worden bepleit. In de zeventiende eeuw zonden calvinistische dominees knokploegen de straat op, ter bestrijding van deze „paapse superstitie”. Een katholieke bisschop met wonderbare gaven die de Reformatie had overleefd – het idee! Helpen deed het niet: Sinterklaas trotseert de eeuwen. Volksgebruiken zijn hardnekkig, vooral de onverantwoorde.