‘Europa’ dompelt Lagerhuis in chaos

Een stemming over deelname aan Europese politie- en justitierichtlijnen ontaardde in een kafkaësk Lagerhuisdebat.

Chaos en paniek. Als het debat gisteravond in het Britse Lagerhuis de voorbode is van debatten over de heronderhandelingen over het Britse EU-lidmaatschap, dan moet worden gevreesd voor het resultaat. De regering-Cameron won weliswaar, maar pas na een vier uur durende sessie zonder enige strategie.

De regering had met gemak een overwinning kunnen claimen. Zij heeft immers gedaan wat premier David Cameron de eurosceptici in zijn partij voorhoudt: door onderhandeling kan het Verenigd Koninkrijk in Europa bereiken wat „in het belang van het land” is. In dit geval ging het over de 130 Europese politie- en justitierichtlijnen. De regering wist het binnen enkele maanden eens te worden met de 27 andere EU-landen over deelname aan 35 van die richtlijnen.

Cameron had de stemming dan ook gemakkelijk kunnen winnen, ondanks de gebruikelijke imagoschade waarmee ieder EU-debat gepaard gaat doordat een klein deel van de Conservatieve Lagerhuisleden principieel tegen alles stemt wat riekt naar een federaal Europa.

Gistermiddag leek minister van Binnenlandse Zaken Theresa May zelfs verstokte critici te hebben overtuigd. De justitierichtlijnen gingen, in haar woorden, niet om Europa, maar om law and order, recht en orde. Het Liberaal-Democratische deel van de regering en oppositiepartij Labour waren het met haar eens.

Maar wat volgde, was een kafkaësk debat over een debat, waarbij Lagerhuisleden de regering ervan beschuldigden van „onderhandse methoden” en „onwaarheden”. Verwarrend? Dat vond het Lagerhuis ook. Er volgde stemming over een eerste motie, die zo nipt door de regering werd gewonnen dat afwezige Lagerhuisleden werden opgetrommeld voor de volgende ronde. Premier Cameron verliet in avondkleding een diner in de City om mee te stemmen.

Het lijkt alsof angst voor rebellie heeft geregeerd. Minister May presenteerde, in plaats van een stemming over 35 richtlijnen, een motie over elf richtlijnen. Over de controversiële deelname aan het Europees arrestatiebevel zou niet worden gestemd. Althans, de regering zou de uitslag van de stemming over de elf „interpreteren” voor de andere 24 richtlijnen.

Het Lagerhuis ontplofte. Cameron had immers een stemming over het arrestatiebevel beloofd. Theresa May had het hele weekeinde interviews gegeven over het nut van het arrestatiebevel. Nu bleek het procedureel niet nodig te zijn te stemmen. „Oplichterij”, riep Yvette Cooper, de steeds bozer wordende schaduwminister van Binnenlandse Zaken. „Een schurkachtig betoog”, meende Conservatief Jacob Rees-Mogg. De immer stoïcijnse May raakte van de wijs.

Als de premier wist dat het procedureel niet nodig was een stemming te houden, waarom beloofde hij er dan één? En als hij dat niet wist, wie besloot er dan dat er niet apart over het Europees arrestatiebevel zou worden gestemd? Het Lagerhuis zal ieder volgend EU-debat met argwaan ingaan. En UKIP is opnieuw de lachende derde, en kan de kiezer erop wijzen dat Cameron zijn beloftes verbreekt.

Uiteindelijk won de regering: de Britten zullen blijven meedoen aan Europol, het Europees Arrestatiebevel en 33 andere justitie- en politiesamenwerkingsverbanden.