Er kwamen niet heel veel burgers

Hoe moeten de pensioenen er in de toekomst uitzien? Staatssecretaris Jetta Klijnsma trok het land in om erover te praten met ‘burgers’.

Morgenavond zou in Utrecht de laatste bijeenkomst zijn van de Nationale Pensioendialoog: een rondreis van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) langs ‘gewone burgers’ in het hele land. Doel: van hen horen hoe ze de toekomst van de pensioenen zien. Moet het anders dan nu? En hoe dan?

Na vier bijeenkomsten overdag, met veel ouderen, werden er nog twee extra avonden georganiseerd om ook werkende jongeren te laten meepraten. De eerste was vorige week in Den Haag, met zo’n twintig deelnemers (en nog steeds flink wat ouderen). Voor morgenavond waren er nog minder aanmeldingen – die bijeenkomst is afgelast.

In december komt er een ‘slotconferentie’. Klijnsma gaat ook nog in het buitenland kijken en praat met vakbondsjongeren van het ‘PensioenLab’. In het land begon ze elke bijeenkomst met: „Ik zet mijn oren wijd open.” Alle ideeën waren welkom.

Zo had ze het aan de Tweede Kamer beloofd. Hoe pensioenfondsen, hoogleraren, vakbonden, ouderenbonden en werkgevers denken, weten de politici. De belangen zijn groot – in geld en posities. Maar wat vinden de mensen om wie het gaat van het idee dat je zelf kiest of je met je pensioen in één keer je hypotheek aflost? Dat je je eigen spaarpotje aanlegt in plaats van samen een collectieve pot? Moeten jongeren zo veel meer blijven betalen dan oudere werknemers (door de ‘doorsneepremie’)? En wat kun je bedenken voor zzp’ers?

Meestal zei Klijnsma op zo’n bijeenkomst ook: „Laten we niet vergeten dat we nu misschien al het beste pensioenstelsel van de wereld hebben.” Vooral haar eigen PvdA vindt dat de discussie, die in het voorjaar moet leiden tot een ‘toekomstnotitie’ van het kabinet, ook weer niet al te open hoeft te zijn. Heel veel hoeft er van die partij niet te veranderen.

Op de bijeenkomsten waren ‘burgers’ het eerst aan de beurt, daarna mochten experts meedoen – in totaal 455 mensen. Bij het gewone-mensen-deel waren de meesten boven de 55 en man. En vaak waren het niet zomaar burgers: ze werkten bij een vakbond of ouderenbond, ze waren zelfstandig adviseur of wilden geld verdienen met een idee. Ze hadden zich incognito aangemeld en net als Klijnsma waren zij op zoek naar ‘gewone burgers’ om te horen wat de zorgen en wensen waren. Die burgers waren er wel, maar ze waren met weinig.

Op de dag dat er in de Tweede Kamer over nieuwe pensioenregels werd gestemd, half oktober, was er een dialoogbijeenkomst in Amsterdam. De deelnemers waren boos: de regels lagen nu vast, wat deden ze hier nog? Klijnsma zelf was vertraagd, een ambtenaar legde nog eens uit: het ging over later, niet over nu. De deelnemers bleven zitten, Klijnsma zette daarna haar oren weer open.