Controversiële mini-Uber voor medicijnen

De oud-topman van Crucell haalt geld op voor zijn bedrijf dat experimentele medicijnen aan ernstig zieke mensen verkoopt.

Wat Uber voor de taxibranche is, is myTomorrows in het klein voor de farmaceutische industrie. De Nederlandse start-up, die experimentele medicijnen beschikbaar stelt voor ernstig zieke patiënten, maakte deze week bekend 4,5 miljoen euro te hebben opgehaald.

Ronald Brus is dokter, initiator en directeur van myTomorrows. Voor Brus, hiervoor topman van het in tussen aan Johnson & Johnson verkochte vaccinbedrijf Crucell, is het bedrijf persoonlijk. Toen zijn vader in 2009 longkanker kreeg, duurde het door het „woud van regels” zo lang voor Brus experimentele medicijnen kon krijgen dat zijn vader al overleden was.

Medicijnen op de markt brengen duurt „gemiddeld zo’n 14,5 jaar” door ontwikkeling, testen en wetgeving. „Overregulatie”, vindt Brus. „Oorspronkelijk ter bescherming, maar nu in het nadeel van sommige patiënten.” Door contracten met farmabedrijven te sluiten en per land de levering juridisch dicht te timmeren, claimt het bedrijf dat artsen via hen makkelijker experimentele medicatie voor ernstig zieke patiënten kunnen bestellen.

MyTomorrows bestaat sinds eind 2012. Brus stak er zelf ruim 2 miljoen euro in. Nog zo’n twee miljoen haalde het bedrijf op door „een rondje langs vrienden en familie”. En nu 4,5 miljoen van durfinvesteerders Balderton Capital en Sofinnova Partners. Het bedrijf telt zo’n dertig werknemers in meerdere landen. Zes farma- en biotechbedrijven leveren medicijnen en enkele honderden patiënten maken daar via hun arts gebruik van. Medicijnen zijn legaal beschikbaar in zeven Europese landen, waaronder Nederland. Investeerders zien groeipotentieel. MyTomorrows wil binnen een paar jaar meer dan 35 aangesloten bedrijven hebben en succesvol zijn in Europa en de VS. Brus: „We zijn een beetje als Spotify: in het begin kost het veel, maar hoe meer mensen zich aansluiten, hoe beter het te bekostigen is.”

De lange ontwikkelingstijd maakt medicijnen volgens Brus duur, de behoefte om te investeren laag en de keuzevrijheid voor patiënt en arts beperkt. MyTomorrows zou de industrie blijvend kunnen veranderen, denkt Brus. Maar zijn die „complexe en dure” regels er niet om de patiënt te beschermen? In mei 2013 stelde PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester Kamervragen over myTomorrows. Brus: „Gelukkig maar. Wat innovatief is, moet voor controverse zorgen.” Volgens hem verschilt myTomorrows niet veel van een gewone test van medicijnen, „maar dan zonder placebo’s”.

Het bedrijf spreekt met farmabedrijven een bedrag af, in ruil geeft het ervaringsdata door. Mocht het medicijn op de markt komen, dan krijgt myTomorrows 10 procent van de verkoop van het product. En patiënten moeten, tenzij het vergoed wordt, meestal gewoon betalen. Oneerlijk? Op de site staat dat het bedrijf juist met dit model zijn onafhankelijkheid wil bewaren: „Te vaak mislukken goedbedoelde initiatieven als gevolg van afhankelijkheid van onvoorspelbare en volatiele inkomstenbronnen.” Naarmate het meer verkoopt, zou Brus „patiënten willen helpen door de prijzen eventueel te verlagen”.