Voor het eerst in tijden praatten leiders Japan en China met elkaar

De Japanse premier Shinzo Abe (links) staat op het punt de hand van de Chinese president Xi Jinping te schudden. Foto AP/ Kim Kyung-hoon

In de marge van de APEC-top hebben de Chinese president Xi Jinping en de Japanse premier Shinzo Abe na twee jaar diepgewortelde politieke spanningen met elkaar gepraat. Abe noemde het een “eerste stap” richting verzoening, schrijft persbureau AP. Onze buitenlandredacteur Floris van Straaten spreekt ook van een belangrijke ontwikkeling.

Abe heeft tegen Xi gezegd dat de vreedzame ontwikkeling van China mogelijkheden biedt. Xi zei op zijn beurt dat hij hoopt dat Japan ook verdergaat met zijn vreedzame ontwikkeling en dat het land verstandige militaire en veiligheidsbeslissingen neemt. Volgens het Chinese staatspersbureau Xinhua heeft Xi er bij Abe op aangedrongen dat Japan meer gaat doen om het wederzijdse vertrouwen tussen Japan en zijn buurlanden te verbeteren.

Het gesprek kwam niet als een verrassing, aangezien de leiders van de twee grootste economieën van Azië vrijdag al zeiden een stap te zullen zetten naar verbetering van de verhoudingen.

Van Straaten:

“Het is belangrijk dat de contacten weer onverhinderd verder kunnen gaan. Die zijn voor de industrieën in beide landen van groot belang en dus ook internationaal bezien. Japan heeft veel geïnvesteerd in China, rijke Chinezen winkelen graag in Tokio.”

Conflict over eilanden

Een belangrijke oorzaak van de politieke koude oorlog tussen China en Japan is het verschil van mening over een groep onbewoonde eilanden in de Oost-Chinese Zee. Japan nationaliseerde de eilanden in september 2012, tot grote woede van China. Chinese schepen hebben daarna meerdere keren de confrontatie gezocht met boten van de Japanse kustwacht in de wateren rond de eilanden. Japan heeft vrijdag in een verklaring erkend dat de landen van mening verschillen over de status van de eilanden.

Maar de band tussen beide landen zijn al tientallen jaren niet goed. Volgens AP heeft dat te maken met de Japanse angst voor de politieke en economische opmars van China en China’s gevoel van slachtofferschap. In 2013 haalde Abe zich de woede van Xi op de hals toen hij een bezoek bracht aan een oorlogsmonument in Tokio, waar alle gesneuvelde Japanners uit de Tweede Wereldoorlog herdacht worden, dus ook de misdadigers. China vond dat respectloos tegenover alle Chinese slachtoffers in de oorlog.