Labour heeft genoeg van stuntelende Miliband

De Labour-leider kan geen goed meer doen bij collega’s, pers en publiek.

Door onze correspondent

Arme Ed Miliband. De kiezer ziet in de oppositieleider geen toekomstig Brits premier, de pers heeft hem opgegeven, en naarmate Labour het in de peilingen steeds slechter doet, wordt achter de schermen het ongenoegen onder Lagerhuisleden steeds groter. Twee van hen zouden formeel om zijn ontslag hebben gevraagd.

Twee stuks is nog geen 51, het aantal Lagerhuisleden dat nodig is om een leiderschapsverkiezing te eisen. Maar volgens de Labour-gezinde zondagskrant Observer zou Milibands schaduwkabinet bereid zijn hem tot aftreden te dwingen. Het feit dat hij er slecht voor staat, betekent dat, als Miliband aanblijft, aannemelijk is dat David Cameron opnieuw premier wordt.

Milibands populariteit is nooit groot geweest. Hij won nipt het leiderschap in 2010, dankzij steun van de vakbonden en vooral ten koste van zijn broer David. Labour, getraumatiseerd door de jarenlange bittere tweestrijd tussen de aanhangers van Tony Blair en Gordon Brown, verenigde zich echter achter de nieuwe leider.

Dat Miliband bleef praten in de abstracte taal van een denktank - predistributie was een tijd zijn favoriete term - deerde ook niet zolang de partij voor stond in de peilingen; en dankzij de bezuinigingsmaatregelen van de regering was dat zo. Inmiddels wisselen Labour en de Conservatieven stuivertje met elk rond de 32 procent van de stemmen. Niet omdat de laatste partij geliefder is geworden, maar omdat Labour steun verliest. Miliband lijkt de impopulariteit van de regering, en dan met name van de Liberaal-Democraten, niet te kunnen exploiteren.

Vernedering

Onderwijl snoept UKIP met haar anti-migratie en eurosceptische boodschap kiezers af in de voormalige industriesteden in Noord-Engeland. In het traditionele Labour-bolwerk Heywood and Middleton won de partij vorige maand maar met 617 stemmen een tussentijdse verkiezing. In Schotland dreigt een vernedering. Het is aan Labour-politici als Gordon Brown en Alistair Darling te danken dat de Schotten bij het Verenigd Koninkrijk bleven, maar de Schotse kiezer is uitermate ontevreden met de koers van de partij. Als er nu verkiezingen zouden zijn, zou de partij van haar 41 Schotse zetels in het Britse parlement er nog 4 overhouden. De nationalistische en linkse Scottish Nationalist Party zou van zes naar 47 gaan.

En dan was er nog een rampzalige toespraak op het partijcongres, waarin Miliband – omdat hij uit het hoofd sprak – vergat om het over het begrotingstekort of immigratie te hebben, de twee voornaamste verkiezingsthema’s.

Vier jaar na zijn verkiezing straalt Miliband bovendien nog altijd geen zelfvertrouwen uit. Hij blijft er onbeholpen uitzien – en is dus een dankbaar mikpunt voor cartoonisten die hem als het kleipoppetje Wallace van Wallace & Gromit uitbeelden. Een speciaal geënsceneerd ontbijt met ‘gewone kiezers’ liep uit op een fiasco toen Miliband op zo’n onhandige manier een broodje bacon at, dat foto’s hiervan een hype werden op sociale media.

Fotowedstrijd

De Labour-leider zag zich genoodzaakt een toespraak over zijn imago te houden: „Als u de politicus wilt die zo van een set afkomt, ben ik dat niet.” En: „Ik probeer geen fotowedstrijd te winnen.” Tekenend was dat zowel SkyNews als BBC de live-uitzending van de toespraak halverwege afbraken; en dat midden in de nieuwsluwe zomer. Een toespraak van de verguisde oud-premier Tony Blair werd een week eerder nog wel integraal uitgezonden.

Niet alleen Milibands imago is een probleem. Dodelijk was een column in The Times, begin juli, geschreven door Jenni Russell. Miliband is peetvader van een van haar kinderen en de Times had haar speciaal aangetrokken om het Labour-geluid in de krant te vertolken. Russell beschreef hoe Miliband te laat en „niet ingevoerd” op een borrel met de top van het Britse bedrijfsleven arriveerde: „Een assistent keek wezenloos om zich heen in de leeglopende kamer. ‘Aan wie zou ik hem moeten voorstellen?’, vroeg ze. Ik herken helemaal niemand. (...) De indruk die hij achterliet was er een van blunderende chaos en gebrek aan interesse.”

Aan losse ideeën schort het niet. Miliband scoorde met zijn strijd tegen gevestigde belangen van projectontwikkelaars, multinationals, en van mediamagnaat Rupert Murdoch. Zijn belofte om, als hij de verkiezingen wint, twee jaar lang de energieprijzen te bevriezen, werd toegejuicht. Zijn plan de spoorwegen te renationaliseren, raakte een gevoelige snaar. Maar als het om de economische toekomst, migratiebeleid of een toekomstvisie, gaat, vertrouwt de kiezer Miliband noch Labour.

Wat de partij kan redden, is dat de onrust onder Conservatieve Lagerhuisleden nog altijd groter is. De Tories dreigen over twee weken een tweede zetel aan UKIP te verliezen. Het is een risico erop te vertrouwen dat de UKIP-stem in mei de Conservatieve stem zal versplinteren, wat in het Britse kiesstelsel tot Labourwinst kan leiden. En het is een teken van politieke armoede dat Labour haar hoop hierop moet vestigen.