Drama, zo zonder nanny

Een echtpaar met een kleuter leidt een onspectaculair bestaan. In zichzelf gekeerd, sensatievermijdend, onvoorziene omstandigheden buitensluitend, zo willen ze zijn. En dat hadden ze voor elkaar, met huishoudster annex kinderjuf ‘Signora A.’. Het paar klampt zich aan haar vast. Ze vullen haar in met zichzelf, tot en met haar naam – die vervangen ze door een initiaal. Signora A. is de ideale autoriteit voor deze mensen die zich verschuilen in hun onzekerheid. Met ‘krijgshaftige pas’ door hun leven benend, is ze bazig, praktisch en van zichzelf overtuigd. Een variatie op oer-nanny Mary Poppins: practically perfect in every way. En dat is het probleem van dit gezin – alles moet perfect zijn. Maar deze Mary Poppins krijgt kanker en sterft. En Paolo Giordano beschrijft in zijn kleine roman Het zwart en het zilver de implosie van het huwelijk van haar ‘kinderen’ in reactie op haar dood.

Met zijn debuut De eenzaamheid van de priemgetallen (2008) manifesteerde Giordano zich als de auteur die als geen ander de bedwongen emoties van personages weet op te roepen. Afstandelijk formulerend versterkte hij juist de indruk van personages die mentaal op knappen stonden. In Priemgetallen werkte dat feilloos. Het drama was daar zo groot dat het pathos op de loer lag en dat werd bedwongen met die precieuze zinnen.

Met Het zwart en het zilver maakt hij het zichzelf moeilijker. Dit zijn, anders dan in Priemgetallen, onbijzondere mensen. Dat is literair gezien wel zo spannend. Maar hun stilstand ontaardt door die pijnlijk beheerste stijl in opgeblazen drama.

De personages slepen de lezer mee in hun verdriet juist doordat ze dat gewoon ontkennen. Maar groots in hun onvermogen worden ze alleen in theorie – omdat Giordano dat zegt. Niet omdat hij het laat voelen.