Bij het CDA kan je weer terecht voor een politieke carrière

Na pijnlijke nederlagen lijkt het zelfvertrouwen bij het CDA terug. De ‘mastodonten’ laten zich op het congres van de christen-democraten niet zien.

Marja van Bijsterveldt (rechts) gaat op de foto met CDA-leden. Ze was een van de weinige oud-ministers op het najaarscongres van het CDA. Foto ANP

Op het CDA-congres lopen er zeker vijftig rond. Jonge mannen met weloverwogen kapsels, een enkeling met hippe bril, getrimd baardje of felgekleurde schoenen, allemaal strak in pak of op zijn minst met een net jasje. Ze zijn actief in jongerenafdeling CDJA, net gekozen in gemeenteraad of zelfs Europees Parlement, of verkiesbaar in hun provincie. Ze maken in de wandelgangen selfies met partijleider Sybrand van Haersma Buma. En ze staan achterin de Sint Laurenskerk in Alkmaar luidruchtig te netwerken, waardoor de speech van Elco Brinkman onverstaanbaar wordt. De nieuwe generatie van het CDA overstemt deze zaterdag de oude.

Brinkman (66) is zojuist op het podium gehesen als lijsttrekker voor de Eerste Kamer. Er waren geen tegenkandidaten. De voormalig minister van Volksgezondheid, CDA-kroonprins en ‘machtigste man van Nederland’ – is en blijft dus fractievoorzitter. De vraag is van wat voor fractie.

Bij de laatste verkiezingen werd het CDA in de senaat bijna gehalveerd, tot elf zetels. Dat was begin 2011, kort nadat de partij ondanks een even zware nederlaag bij de Tweede Kamerverkiezingen en intern verzet was gaan regeren met de PVV. Die samenwerking werd afgestraft met verder zetelverlies onder leiding van Buma.

Maar sindsdien krabbelt de partij op. Bij de raads- en Europese verkiezingen bleef ze de grootste. De oppositierol bevalt de Tweede Kamerfractie goed.

In Alkmaar dragen de jonge politieke haantjes fractievoorzitter Buma op handen. Het CDJA diende resoluties in voor privacybescherming en tegen de gekozen burgemeester. „Maar verder staan we achter vrijwel al zijn standpunten”, zegt Julius Terpstra (25), voorzitter van de CDA-jongeren. „Ik ben het volledig eens met alles wat Buma vandaag in zijn speech gezegd heeft”, zegt Jeroen Lenaers (30), lid van het Europees Parlement.

Trots klinkt in alle speeches en veel gesprekken. Het zelfvertrouwen is terug bij het CDA. De enige die terugblikt op de „verdeelde partij waarin mensen elkaar waren kwijtgeraakt” is voorzitter Ruth Peetoom. Maar ook volgens haar is „de ‘O’ van onenigheid” hier niet meer te horen. „De laatste congressen gingen toch nog over tot welk kamp je hoorde”,voor of tegen de PVV, zegt Kamerlid Mona Keijzer. „Maar vandaag is de sfeer beter, dat wij-zij-denken is compleet weg.”

Sterker, de hoofdrolspelers van weleer zijn allemaal afwezig. Op CDA-congressen zaten de eerste rijen in het verleden vol ministers en staatssecretarissen – die de oppositiepartij niet heeft – en oude helden. Vandaag is er vrijwel geen mastodont te bekennen. Naast Brinkman zijn er welgeteld drie oud-ministers en vier staatssecretarissen. Uit de pijnlijke periode-Rutte I zijn alleen de mensen „zonder littekens” aanwezig, zegt een ingewijde. Uitgesproken voor- en tegenstanders van de PVV laten zich dus niet zien. Geen Maxime Verhagen en Hans Hillen, geen Ab Klink en Ernst Hirsch Ballin. Die hebben, zegt een goede bekende, „vakantie genomen van de partij”.

De samenwerking met de PVV was een drama voor het CDA. Buma heeft dat herhaaldelijk uitgesproken, net als de belofte die fout niet te herhalen. Intussen profileert hij zich vaak rechts en populistisch. Hij haalde het nieuws omdat hij verheerlijking van de jihad keihard wil aanpakken en hoonde het kabinet omdat het Syrië niet wil bombarderen zonder VN-mandaat. In Alkmaar lanceert hij een plan om Syrische vluchtelingen buiten Nederland te houden. Als ze toch komen, moeten ze geen asiel krijgen, maar een ontheemdenstatus die uiteindelijk weer tot terugkeer dwingt.

Op het partijcongres ontstaat er geen enkele opwinding over.