‘Antwerpen heeft de hoogste allochtone werkloosheid van Europa’

Dat zei interviewer Sven Kockelmann tegen de burgemeester van Antwerpen in Oog in Oog

illustratie martien ter veen

De aanleiding

De burgemeester van Antwerpen kreeg nogal wat in de schoenen geschoven tijdens een bezoek aan Nederland. Afgelopen donderdag was Bart De Wever, tevens partijvoorzitter van de Vlaams-nationalistische N-VA, te gast in het KRO-programma Oog in Oog. Interviewer Sven Kockelmann zei dat het probleem van allochtone werkloosheid nergens in Europa zo groot is als in het Antwerpen van De Wever. „Uw stad is echt bij uitstek de stad met de hoogste werkloosheid onder allochtonen, 40 procent, van heel Europa”, aldus Kockelmann. Die uitspraak gaan we checken.

Waar is het op gebaseerd?

Dat wilde De Wever ook weten. „Dat zou ik niet durven zeggen, van heel Europa”, reageerde hij. „Dat blijkt uit de cijfers”, besloot de presentator.

De cijfers. Waar ze vandaan komen blijft gissen: de bureauredacteur van de KRO die ze doorgaf aan de presentator is niet bereikbaar. Kockelmann zelf wel. Hij vertelt dat het „heel moeilijk” was om de statistieken boven water te krijgen. „We hebben meerdere malen met hoogleraren en instanties moeten bellen.”

En, klopt het?

De werkloosheid onder allochtonen in Antwerpen lijkt inderdaad hoog. Alleen blijft onduidelijk hoe hoog.

Neem het onderzoek Allochtonen op de Vlaamse arbeidsmarkt (mei 2012) van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB). Daarin staat dat Antwerpen de stad is met veruit de meeste werkloze allochtonen van Vlaanderen. Maar dat is niet verbazingwekkend: Antwerpen is immers de grootste stad van Vlaanderen, met de meeste allochtone inwoners. Het zegt niks over de werkloosheidsgraad.

Andere cijfers van de VDAB dan. Bijna de helft (48,6 procent) van de 36.251 werklozen in Antwerpen is allochtoon, aldus statistieken van vorige maand. Het is een indicatie van een hoge werkloosheidsgraad onder allochtonen. Maar meer ook niet. In de Vlaamse gemeente Machelen – circa 13.000 inwoners – is bijvoorbeeld méér dan de helft (50,6 procent) van de werklozen allochtoon.

Voor de werkloosheidsgraad moeten we weten hoe groot de allochtone beroepsbevolking van Antwerpen is, en welk deel daarvan geen werk heeft. En die cijfers worden nergens gepubliceerd.

Stel dat het cijfer van Kockelmann klopt. Stel dat de allochtone werkloosheid in Antwerpen 40 procent is. Ervan uitgaande dat Kockelmann hier praat over mensen die een huidige of vorige nationaliteit hebben van buiten de EU, is Antwerpen dan de stad met de hoogste allochtone werkloosheid van Europa? Of, iets voorzichtiger, van de Europese Unie?

Nee, bij lange na niet. In heel Griekenland ligt de gemiddelde werkloosheid onder allochtonen al op 39,2 procent, staat in de gegevens van Eurostat, het statistiekbureau van de EU. In Spanje gaat het zelfs om 40,5 procent. Talloze steden moeten boven dat gemiddelde zitten. In de regio Valencia is bijvoorbeeld 41,2 procent van de allochtonen werkloos.

In België zou Antwerpen er met 40 procent wel bovenuit steken. Daar heeft 29,9 procent van de allochtone beroepsbevolking geen baan. Maar misschien zijn de problemen in Brussel, dat ook bekend staat om veel werkloze allochtonen, wel groter – ook voor die stad wordt geen werkloosheidsgraad voor allochtonen gepubliceerd.

Conclusie

KRO-presentator Sven Kockelmann overdreef afgelopen donderdag de problemen met werkloze allochtonen in Antwerpen. Als het klopt dat de werkloosheid onder allochtonen in de stad 40 procent is, zoals hij beweerde tegenover de burgemeester van Antwerpen, dan is de stad daarmee niet de stad met de hoogste allochtone werkloosheid van Europa. In heel Spanje ligt het gemiddelde werkloosheidscijfer voor allochtonen al boven de 40 procent. We beoordelen de stelling daarom als onwaar.