Merkel: val van Muur heeft ons getoond dat dromen kunnen uitkomen

Merkel plaatst een roos in één van de overgebleven stukken muur, om de mensen te herinneren die stierven tijdens hun poging van Oost-Berlijn naar West-Berlijn te komen. Foto EPA / Kay Nietfeld

Om tien uur vanochtend is de herdenking van de val van de Berlijnse Muur begonnen. Gedurende de hele dag zullen er in Berlijn concerten en toespraken zijn, en zullen er ballonnen worden opgelaten. Bondskanselier Angela Merkel, die opgroeide in de DDR, is prominent aanwezig tijdens de herdenking.

Vooral bij feestelijkheden rond de Brandenburger Tor, vanaf twee uur vanmiddag en met als thema ‘Moed tot vrijheid’, worden erg veel mensen verwacht, waarschijnlijk zeker één miljoen.

Merkel woonde ook het begin van de plechtigheden bij vanochtend. Die opening vond plaats bij een monument in de Bernauer Straße. De huizenblokken aan één kant van de straat hoorden tot de val van de Muur in 1989 bij de oostelijke DDR, de stoep ervoor bij de westelijke Bondsrepubliek.

Na de bouw van de Muur probeerden DDR-burgers regelmatig naar het Westen te vluchten door op deze plek van grote hoogte uit de ramen te springen. De Bernauer Straße staat daarmee symbool voor de opdeling van Berlijn.

Merkel plaatste een roos in één van de overgebleven stukken muur, om de mensen te herinneren die stierven tijdens hun poging van Oost-Berlijn naar West-Berlijn te komen. Ze zei tijdens haar toespraak op de plek:

“De val van de Muur heeft ons getoond dat dromen kunnen uitkomen. Niets hoeft te blijven zoals het is, hoe groot de hindernissen ook zijn.”

De bondskanselier stond stil bij de belangrijke voorbeelden van de democratiebewegingen in Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije. Zij prees de Oost-Duitsers die zich door hen lieten inspireren om tegen de dictatuur in opstand te komen. Zij eerde ook degenen die onder het communistische regime hebben geleden, onder wie de 138 mensen die bij de Muur stierven.

‘Val Muur maakte nieuwe bruggen tussen volkeren mogelijk’

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker zei in een verklaring dat de val van de Muur “de bouw van nieuwe bruggen tussen volkeren” mogelijk maakte. In die bruggen zijn 25 jaar later barsten ontstaan, maar “wij mogen niet vergeten dat vrede in Europa geen gegeven is”.

“Meer dan ooit moet Europa zijn verantwoordelijkheid op zich nemen om vrijheid en vrede te waarborgen”, zei Juncker.

Paus Franciscus prees de rol die zijn Poolse voorganger Johannes Paulus II vervulde bij de val van het communisme en de Berlijnse Muur. Hij deed een beroep op ‘alle mensen van goede wil’ om barrières die nog overeind staan in de wereld te slechten. Hij bad dat “nooit meer onschuldige mensen worden vervolgd of vermoord om hun overtuiging of religie”.

Achtduizend ballonnen

Het is vandaag precies 25 jaar geleden dat de Muur viel. Die gebeurtenis betekende het einde van het communistische Oost-Duitsland en was het begin van het traject richting hereniging van de twee Duitslanden een jaar later.

Om vier uur vanmiddag zal er onder meer een feestelijke plechtigheid zijn in het Concerthuis aan de Gendarmenmarkt. Daar zal bondspresident Joachim Gauck een toespraak houden.

Om 19.00 uur vormt de Ode an die Freude van Beethoven, het ‘Europese volkslied’, de opmaat tot de afsluitende ceremonie.

President Gauck en voormalige DDR-burgerrechtenactivisten zullen dan de eerste van zo’n achtduizend lichtgevende ballonnen oplaten. Die ballonnen geven sinds vrijdag over een lengte van vijftien kilometer in Berlijn de plaats aan waar ooit de Muur stond.

Merkel sprak gisteren ook al, tijdens de “Falling Walls Conference” in Berlijn. Ze zei toen:

“Deze stad heeft geschiedenis geschreven. De menselijke drang naar vrijheid laat zich uiteindelijk niet onderdrukken.”