Tijdschriftartikel is gratis verkrijgbaar, mailtje naar de auteur is voldoende

Afgelopen week beklaagde Warna Oosterbaan zich dat burgers moeten betalen om wetenschappelijke artikelen te kunnen raadplegen, terwijl journalisten en redacteuren gratis toegang krijgen (NRC, 1 nov.). Marcel aan de Brugh zich vroeg af of Nature en Science nog wel toonaangevend zijn omdat ze een aantal stukken hebben terug getrokken (4 nov.). Beide stukken hangen hun kritiek ten onrechte op aan het gebrek aan vrije toegang tot wetenschappelijke publicaties. Het is een misverstand dat publicaties alleen tegen betaling verkrijgbaar zijn. Ook bij deze tijdschriften is elk artikel altijd gratis en legaal te verkrijgen via een reprintverzoek. Een e-mail naar de auteur van het gewenste artikel volstaat. Wetenschappers zijn kien op de verspreiding van hun werk, en sturen het artikel graag op. Ik verbaas me dat dit gratis alternatief nooit genoemd wordt wanneer het gaat over dit onderwerp.

Opvallend genoeg blijkt de kop van het stuk over Nature en Science misleidend: de teruggetrokken stukken worden duiden niet op de tanende macht van de tijdschriften. Dit wordt door de wetenschappelijke wereld gezien als collateral damage van een strijd om primeurs en een hoge impactfactor. Deze stijgt nog steeds en een publicatie in die tijdschriften wordt daarmee aantrekkelijker.

Oosterbaan zou als wetenschapsjournalist beter moeten weten: heeft hij nog nooit een artikel bij een onderzoeker aangevraagd? Laat de krant voortaan het e-mailadres van de onderzoeker bij hun berichtgeving vermelden, zodat iedereen kan profiteren van gratis toegang.

, prof. dierecologie