Tarief van tandarts daalt – zeggen ze

De tarieven van de tandarts gaan met 5 procent omlaag. Het is de uitkomst van een lange strijd.

Foto Thinkstock

Nog een dik half jaar wachten en dan gaan de tarieven van tandartsen over een brede linie omlaag. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), een toezichthouder, heeft dat vrijdag besloten.

1 Waarom stellen tandartsen zelf hun prijzen niet vast? Er geldt toch marktwerking in de zorg?

Nee, de tandartsen zijn een beetje buitenbeentjes in de zorg. Aan de ene kant zijn de tarieven van de tandarts niet vrij, die stelt de toezichthouder vast. Aan de andere kant zijn tandartsen van oudsher kleine ondernemers, met veelal een eigen praktijk. Ze gelden als de vrije jongens van de zorg. Zij hebben zich weten te onttrekken aan de tucht van de grote verzekeraars. Ze zijn goed georganiseerd en hebben lef. Zij hebben niet te maken met de enorme kortingen waarmee andere kleine zelfstandigen in de zorg kampen, zoals fysiotherapeuten, logopedisten of psychologen.

2 De tarieven gaan nu omlaag, maar waren die recentelijk niet geëxplodeerd?

Dat klopt, althans, dat stelde de Nederlandse Zorgautoriteit vast. Nadat de prijzen begin 2012 in een experiment waren vrijgelaten, constateerde de toezichthouder al snel gebrekkige marktwerking en een tarief dat gemiddeld met 10 procent was gestegen. Van de cliënten die ontevreden waren over hun tandarts bleek eenderde geen alternatief in de buurt te hebben. Grote prijsverschillen tussen tandartsen duidden op een markt die niet functioneerde. Onder druk van de Tweede Kamer werd het experiment vroegtijdig gestopt. Sinds 1 januari 2013 stelt de NZa de tarieven weer vast. Iedere deelbehandeling (etsen, verdoven, et cetera) heeft een door de NZa vastgestelde prijs. Lobbyclubs van tandartsen strijden sindsdien voor rehabilitatie van hun beroepsgroep. De tandartsen stelden toentertijd dat het alarmerende onderzoek niet deugde. De tandartsen kwamen met tegenonderzoeken. De prijzen zouden slechts 3 tot 4 procent en niet 10 procent zijn gestegen.

3 Klinkt bekend, tandartsen die onderzoeken afkraken.

Inderdaad, aan het huidige besluit over de tarieven is eveneens een taaie strijd voorafgegaan. Advieskantoor KPMG deed een studie en stelde dat tandartsen met een inkomen van 105.000 euro toe kunnen. Veel te weinig, vonden de tandartsen. Ze wezen naar de huisarts, die heeft een ‘norminkomen’ van 125.000 euro. Met succes. Dat tandartsinkomen gaat nu omhoog naar 128.000 euro.

4 Waarom vaste tarieven en geen maximumtarieven?

Vrije tarieven met een door het Rijk vastgelegde maximumprijs lijken inderdaad het beste van twee werelden. Dan zullen prijzen dalen, daar waar gezonde concurrentie mogelijk is. En waar weinig tandartsen zijn, zullen de tarieven niet de pan uit rijzen. Maar na het mislukte experiment moet de politiek daar even niets van hebben. Zo’n vrije markt met maximumtarief is voor tandartsen ook minder aantrekkelijk. Nu mogen zij ondernemen tegen gegarandeerde afzetprijzen.

5 De vaste tarieven gaan omlaag. Betalen we nu dus te veel?

Ja, dat kan je wel stellen, afgaande op de onderzoeken van de toezichthouder. Er wordt bewust een half jaar de tijd genomen, zodat de tandartsen zich op de nieuwe tarieven kunnen instellen. De tarieven zijn een onderhandelingsresultaat: een klankbordgroep van diverse belangenclubs was bij de besluitvorming betrokken. Het is sowieso de vraag of er niet teveel betaald wordt voor de tandarts. Verzekeraar Achmea concludeerde eerder dit jaar dat een op de zeven tandartsen te veel declareert door te veel te behandelen of verkeerd te factureren. De sector betwist dit. Verzekeraars en tandartsen geven elkaar de schuld van verouderde declaratiesystemen. Tandartsen werken nog met medische codes uit de jaren tachtig. Het gevolg is dat het vullen van een gaatje, misschien wel de meest uitgevoerde behandeling, niet helder te declareren is. Het systeem kent het begrip vulling niet. Twintig jaar geleden gebeurde dat vooral met zilverkleurig amalgaam, nu is de witte composietvulling in zwang.

6 De NZa kwam in opspraak. Speelt dat mee bij de jongste tariefwijziging?

Tandartsen en toezichthouder stonden lange tijd lijnrecht tegenover elkaar. De NZa wilde de tarieven naar verluidt met meer dan 10 procent verlagen. En toen kregen de NZa én het ministerie van VWS in september scherpe kritiek van de commissie-Borstlap. Die deed onderzoek naar aanleiding van het verhaal van Arthur Gotlieb, de klokkenluider die begin dit jaar zelfmoord pleegde nadat hij misstanden aan de kaak had gesteld. Dat rapport gaf volgens een van de onderhandelaars „een momentum van aangepaste krachtsverhoudingen” tussen het ministerie, de toezichthouder en de tandartsen. Oftewel: de NZa zingt een toontje lager, de tandartsen krijgen meer hun zin.