MH17-herdenking is politiek mijnenveld

Het kabinet krijgt steeds kritischer vragen over de afhandeling van de ramp. Maar die komen maandag bij de herdenking in Amsterdam niet aan de orde.

Hulp bij de verwerking van het verdriet. Dat moet volgens vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) het resultaat zijn van de nationale herdenkingsdienst van de ramp met vlucht MH17 die aanstaande maandag in Amsterdam wordt gehouden.

De bijeenkomst in het congrescentrum de RAI zal duidelijk maken dat de bevolking meeleeft, zei Asscher vrijdag op de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad, waar hij premier Rutte verving. De premier zelf ging deze week op bezoek bij zijn collega’s in Maleisië en Australië en sprak daar vooral over de ramp met de MH17.

Maar dat het nationale saamhorigheidsgevoel dat de ramp heeft veroorzaakt niet meer zo vanzelfsprekend is als een kleine vier maanden geleden, toen het vliegtuig boven Oekraïne werd neergehaald, werd op dezelfde persconferentie duidelijk. Asscher kreeg, net als in de vorige weken premier Rutte, weer een reeks kritische vragen te verwerken over de wijze waarop het kabinet de diplomatiek en maatschappelijk gevoelige zaak afhandelt.

Is Nederland wel assertief genoeg? Of: is Nederland niet té diplomatiek? Dat is de telkens terugkerende vraag. Waarom pas zo laat met eigen mensen naar de rampplek? Waarom alleen contact met de regering van Oekraïne in Kiev? Waarom de Maleisiërs buiten het onderzoek gehouden? Waarom geen steviger pogingen om satellietbeelden van de Amerikanen los te krijgen die uitsluitsel zouden kunnen geven over de toedracht?

Het is duidelijk: in Den Haag maakt de piëteit langzaam maar zeker plaats voor de politiek. Komende week kan een brede kabinetsdelegatie zich opnieuw verantwoorden tegenover de Tweede Kamer die twee weken geleden nog lang niet was uitgevraagd. En iedereen weet nu al: er zullen nog vele sessies volgen.

De politiek mag in elk geval de bijeenkomst van aanstaande maandag in Amsterdam niet belasten. Een aantal nabestaanden is uitgekozen te spreken. Beladen teksten of teksten die als zodanig kunnen worden uitgelegd, zullen niet te horen zijn.

Dus: geen bedankjes aan hulpvaardige Oekraïeners, zo kregen enkele nabestaanden van de slachtoffers te horen. Want niet iedereen heeft dat zo ervaren.

Maandag kan nog één keer worden gerouwd. Daarna is het weer de beurt aan de politiek.