Jezelf overschrijven mag, maar met mate

De Vereniging van Universiteiten geeft extra voorschrift over correct citeren, na ophef over ‘zelfplagiaat’ van econoom Peter Nijkamp

Begin deze week heeft universiteitenvereniging VSNU een nieuwe versie uitgebracht van de gedragscode voor wetenschapsbeoefening in Nederland. In de herziene versie is een passage opgenomen over correct citeren, naar aanleiding van de ophef die begin dit jaar was ontstaan rond Peter Nijkamp, hoogleraar regionale economie aan de Vrije Universiteit. Hij was beschuldigd van zelfplagiaat, onder andere door deze krant. Nijkamp had (soms grote) delen eerder gepubliceerde tekst van zichzelf hergebruikt, zonder bronvermelding. Dat deed hij ook met tekst die hij samen met anderen had gepubliceerd.

Een commissie van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen boog zich over de kwestie, en concludeerde begin april dat er een groot grijs gebied bestaat bij het citeren van eigen of andermans werk. En dat elk vakgebied zijn eigen, vaak ongeschreven regels heeft. Stukken tekst hergebruiken in de algemene inleiding of de sectie ‘materiaal en methoden’ is niet ongewoon. In de resultaten en de conclusie is het opmerkelijker. En bronvermelding hoeft niet altijd positief te zijn. Iemand kan zijn eigen werk eindeloos aanhalen om de eigen citatiescore op te krikken. Het is een kwestie van proportionaliteit.

Op basis van het KNAW-advies heeft de VSNU de gedragscode aangepast. En passant zijn ook de termen ‘eerlijkheid’ en ‘verantwoordelijkheid’ nu explicieter genoemd. Wetenschappers dienen ‘eerlijk’, ‘open’ en ‘genuanceerd’ te zijn over hun onderzoek en de toepassingen ervan.